Γιατί η απόφαση είναι σκανδαλώδης

Η ίδια η ΑΕΠΟ αναγνωρίζει ότι το έργο χωροθετείται εντός της περιοχής Natura 2000 (GR2110006 «Κοιλάδα Αχελώου και Όρη Βάλτου»), σε Ζώνη Ειδικής Προστασίας για σπάνια είδη ορνιθοπανίδας. Παρ’ όλα αυτά, το Υπουργείο παρουσιάζει την κατάκλυση δασών, γης και βιοτόπων ως «αναβάθμιση» και «ανάπτυξη».

Οι αρνητικές γνωμοδοτήσεις κρίσιμων φορέων – Περιφέρειας Ηπείρου, Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, Δήμων Γ. Καραϊσκάκη και Αμφιλοχίας, Διευθύνσεων Δασών και Υδάτων, ΟΦΥΠΕΚΑ – αγνοήθηκαν. Αντί το κράτος να υπερασπιστεί το δημόσιο συμφέρον, έδρασε σαν διεκπεραιωτής των αιτημάτων μιας ιδιωτικής εταιρείας.

Τοπικές λιχουδιές

Περαιτέρω, πολλές υπηρεσίες δήλωσαν ότι «αδυνατούν να γνωμοδοτήσουν» λόγω ελλείψεων στη μελέτη. Αντί να απαιτηθούν ουσιαστικές διορθώσεις, η Κυβέρνηση προχώρησε κανονικά, επιλέγοντας να αγνοήσει τα ίδια της τα πρωτόκολλα. Οι πολίτες που συμμετείχαν στη διαβούλευση και είπαν ένα ηχηρό «όχι» αντιμετωπίστηκαν σαν εμπόδιο που έπρεπε να παρακαμφθεί.

Επιπλέον, πρέπει να τονιστεί ότι ο Αχελώος βρίσκεται ήδη σε κατάσταση υδροηλεκτρικού κορεσμού. Σήμερα λειτουργούν πέντε μεγάλα φράγματα (Καστράκι, Κρεμαστά, Στράτος Ι και ΙΙ, Δαφνοζωνάρα ) και δύο ακόμη βρίσκονται υπό κατασκευή ή αδειοδότηση (Συκιά, και Μεσοχώρα). Είναι αδιανόητο να συνεχίζεται αυτή η αλυσίδα καταστροφής ενός μοναδικού ποταμιού, που έχει μετατραπεί σε ενεργειακό πειραματόζωο, αγνοώντας τις αρχές της αειφορίας και της ισόρροπης διαχείρισης των υδάτων.

Και βέβαια, η στάση του Δήμου Αργιθέας δεν μπορεί να μείνει ασχολίαστη: ενώ η μεγάλη πλειοψηφία των παραποτάμιων κατοίκων είπε «όχι», ο Δήμος γνωμοδότησε «ναι». Υπέρ ποίων συμφερόντων; Με ποια ανταλλάγματα; Η τοπική αυτοδιοίκηση δεν υπάρχει για να υπογράφει την καταδίκη του τόπου αλλά για να προστατεύει την κοινωνία.

Γιατί δεν πρέπει να κατασκευαστεί το φράγμα

Το έργο δεν φέρνει ανάπτυξη· φέρνει καταστροφή.

·         Οι κάτοικοι δεν κερδίζουν τίποτα. Αντίθετα, θα χάσουν γη, χωράφια, περιουσίες, μνήμες και το φυσικό τους περιβάλλον.

·         Η «αναβάθμιση οδικού δικτύου» είναι κοροϊδία. Δεν πρόκειται για αυτοκινητόδρομους ή σοβαρές συνδέσεις αλλά για εργοταξιακούς δρόμους που θα εξυπηρετούν μόνο την εταιρεία.

·         Ενεργειακά το έργο είναι ασύμφορο. Η απόδοση δεν δικαιολογεί την τεράστια περιβαλλοντική ζημιά. Αντί για φαραωνικά φράγματα, η χώρα χρειάζεται αποκεντρωμένες ΑΠΕ, με σεβασμό στο τοπίο και στην κοινωνία.

·         Οι φυσικές άμυνες χάνονται. Το φράγμα δεν θα προστατεύσει από πλημμύρες· αντίθετα, καταστρέφει την ισορροπία της κοίτης και αυξάνει τους κινδύνους για τις τοπικές κοινότητες.

Πώς πρέπει να αναπτυχθεί η Κοιλάδα του Αχελώου

Η Κοιλάδα του Αχελώου δεν έχει ανάγκη από τσιμέντο αλλά από όραμα. Ένα σχέδιο που θα στηρίζεται στη μοναδικότητα του τόπου:

·         Στα πέτρινα γεφύρια, στα αρχαία μνημεία, τα βυζαντινά μνημεία και τα μοναστήρια, που μπορούν να γίνουν κόμβοι πολιτιστικών διαδρομών.

·         Στις όμορφες παραλίες του Αχελώου, που έκαναν γνωστή την περιοχή σε όλη την Ελλάδα και μπορούν να αποτελέσουν κέντρο ήπιου τουρισμού.

·         Στα βουνά, τα φαράγγια και τα δάση, που προσφέρονται για πεζοπορικό τουρισμό, αθλητικές δραστηριότητες και περιβαλλοντική εκπαίδευση.

·         Στην αγροδιατροφική ταυτότητα της περιοχής, με αμπελώνες, μελισσοκομία και τοπικά προϊόντα, που μπορούν να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και εισόδημα.

·         Στην καινοτομία: σύγχρονα κέντρα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, αγροδιατροφικής έρευνας και πράσινης τεχνολογίας που θα κρατήσουν τους νέους στον τόπο τους.

Αυτό είναι το μέλλον που αξίζει στην Κοιλάδα· ένα μέλλον που θα αναδεικνύει τη φύση, την ιστορία και τους ανθρώπους της. Ένα μέλλον που θα χτίζεται πάνω στη ζωή, όχι στην καταστροφή.

Η Πρωτοβουλία θα προσφύγει άμεσα στο Συμβούλιο της Επικρατείας και στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα κινητοποιήσει πολίτες, φορείς, την επιστημονική κοινότητα, τα κόμματα και τις οικολογικές οργανώσεις, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Ο Αχελώος και η Κοιλάδα του δεν είναι ιδιοκτησία εταιρειών ούτε καμίας κυβέρνησης. Είναι το ποτάμι της ζωής μας, η ψυχή του τόπου μας. Και αυτή την ψυχή δεν θα την αφήσουμε να την πνίξουν κάτω από το τσιμέντο.

«Καλούμε κάθε πολίτη, κάθε φορέα, κάθε συλλογικότητα, κόμμα ή οικολογική οργάνωση να σταθεί στο πλευρό μας. Η Κοιλάδα του Αχελώου δεν είναι υπόθεση ενός χωριού ή μιας περιοχής· είναι υπόθεση όλης της Ελλάδας. Αν χαθεί, χάνεται μαζί του ένα κομμάτι της ιστορίας, της φύσης και της ψυχής μας. Σήμερα είναι η Κοιλάδα του Αχελώου· αύριο μπορεί να είναι ο τόπος του καθενός μας. Μην αφήσουμε το έγκλημα να ολοκληρωθεί» καταλήγει.

Πηγή: www.epiruspost.gr

Το άρθρο Σφοδρές αντιδράσεις και προσφυγή στο ΣτΕ για το υδροηλεκτρικό στο Αυλάκι. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Ένα σοβαρό έλλειμμα των διευθύνσεων υδάτων, ειδικά της Πελοποννήσου με έδρα την Τρίπολη, είναι οι αδειοδοτήσεις που  δίνονται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, ώστε να παρακάμπτεται η συνηθισμένη διαδικασία αδειοδότησης μέσω διαύγειας.  Επίσης ένα μεγάλο περιβαλλοντικό ζήτημα είναι αυτές που όχι μόνο στερούνται άδεια χρήσης νερού εδώ και χρόνια και είναι ίσως χιλιάδες, αλλά από ότι προκύπτει δεν έχουν λάβει ακόμα πρωτόκολλο καταχώρησης στην αρμόδια υπηρεσία.

Το ερώτημα συνεπώς που αναδεικνύεται είναι ότι ενώ δίνονται αφειδώς άδειες εκεί που ζητούν οι νέοι ενδιαφερόμενοι καλλιεργητές δεν αδειοδοτούνται και δεν τακτοποιούνται οι υφιστάμενες υδροληψίες. Το  αποτέλεσμα είναι, να μειώνεται δραματικά η παροχή στις υφιστάμενες υδροληψίες.

Στη συνέχεια συνεχίζουν νέες γεωτρήσεις για να “πιάσουν” τα νέα μεγαλύτερα βάθη και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, που συνεχίζεται σήμερα με μεγαλύτερη ένταση και συχνότερα. Έτσι καταλήγουμε να  έχουμε χειρότερο ποιοτικά νερό και πολύ λιγότερο.

Άρα προσεγγίζουμε με μαθηματική ακρίβεια,  ένα μοντέλο άρδευσης που οδηγηθεί απόλυτα στην άνιση κατανομή του πλούτου, στην γήρανση και απαξίωση των εδαφών, και κυρίως στην ουσιαστική εγκατάλειψη των καλλιεργειών.

Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.

Το άρθρο Διευθύνσεις υδάτων. Άδειες για υπεράντληση υδροφορέων σε ολοένα και μεγαλύτερα βάθη εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Οι κατασκευαστικές εργασίες των Α/Γ και των συνοδών τους έργων είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες και απαιτούν μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις και θεμελιώσεις. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εκτροπή ή την αδυναμία συλλογής υδάτων που τροφοδοτούν το σύνολο των πηγών και αποτελούν το 80% των πηγών τροφοδοσίας με καλής ποιότητας νερό για ύδρευση και άρδευση. Αντιλαμβανόμαστε συνεπώς ότι οποιαδήποτε επέμβαση στην κατεύθυνση ροής και στην κίνηση των επιφανειακών υδάτων, που είναι δεδομένη από την τοποθέτηση των  γιγαντο-ανεμογεννητριών σε συστοιχίες στην ίδια υδρολογική λεκάνη και στο ίδιο βεβαίως υδατικό σύστημα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην δίαιτα αλλά και στην απόληψη, εν συνέχεια, αυτών των κρίσιμων υδατικών αποθεμάτων.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που μειώνει σε τρομακτικό ποσοστό τα ύδατα προς χρήση στα κατάντη στις πηγές υδροληψίας είναι οι νέες διαδρομές που ακολουθούν αυτά, στην πορεία τους στους μεγάλους υδάτινους αποδέκτες με τελικό προορισμό στη θάλασσα. Άρα με απλούς επιστημονικούς όρους αυξάνεται η απορροή και μειώνεται η κατείσδυση σε κρίσιμους υδατικούς όγκους των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων, που είναι ιδιαίτερα πλούσια στα μεγαλύτερα υψόμετρα λόγω της σημαντικής αύξησης της βροχομετρικής βαθμίδας, όσο ανεβαίνουμε. Οι επιπτώσεις είναι τεράστιες στο υδατικό δυναμικό προς χρήση ειδικά σε περιόδους λειψυδρίας. Απλούστατα το νερό ακολουθεί νέες διαδρομές και πηγαίνει ταχύτατα στη θάλασσα από πριν, δημιουργώντας ευκολότερα πλημμύρες και πολύ μικρότερη εναποθήκευση.

Τα φράγματα και όλα τα υδροληπτικά έργα κατάντη έχουν μεγάλο οικονομικό κόστος, είναι ελλειμματικά και δεν αποδίδουν τους αναμενόμενους υδατικούς πόρους για τους οποίους σχεδιάστηκαν και δαπανήθηκαν δισεκατομμύρια ευρώ. Το κόστος στην τοπική οικονομία τεράστιο με την ενίσχυση των υποδομών με νέα έργα.

Η τεκμηρίωση όλων αυτών είναι δεδομένη μέσα σε ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες που συνδυάζουν υδρολογικά δεδομένα και η κείμενη νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα αποκλεισμού τέτοιων καταστροφικών ΑΠΕ όπως είναι ένα σημαντικό ποσοστό των αιολικών που με σκανδαλώδη ευκολία τροποποιούν τα υδατικά συστήματα και τις χρήσεις γης παραβαίνοντας την υφιστάμενη κατάσταση αειφορίας των υδατικών διαμερισμάτων σε αρκετές περιπτώσεις.

Σαφώς και υπάρχουν και μπορούν να τεκμηριωθούν ειδικές μελέτες για την άρτια και επιστημονική αποτροπή τους.  Εκεί που τα οφέλη είναι μηδαμινά για την τοπική κοινωνία και κυρίως για την εθνική οικονομία. Τα έργα κλιματικής προσαρμογής απαιτούν δισεκατομμύρια ευρώ και ιδιαίτερα αυτά που έχουν σχέση με την ενίσχυση των υδατικών πόρων όπως φράγματα και πρόσφατα οι ενεργοβόρες αφαλατώσεις, άρα ποιος ο λόγος να επιταχύνουμε ή να απαξιώσουμε την ύπαρξη τους.

Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.

Το άρθρο ΑΠΕ και υδροληπτικά έργα υποβαθμίζουν τις ελληνικές κορυφογραμμές εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Στις περιοχές που θα κινδυνεύσουν σε περίπτωση ακραίων βροχοπτώσεων είναι η Καλαμάτα, σύμφωνα με το διευθυντή του Εργαστηρίου Μελέτης και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, δρα Χαράλαμπο Κράνη, ο οποίος σε μια μεγάλη συνέντευξη στο «News247.gr» εξηγεί τι συμβαίνει στην Ελλάδα και αν υπάρχει… σωσμός.

Με αφορμή τις δηλώσεις του κ. Κράνη, ο γεωλόγος – γεωτεχνικός Περιβάλλοντος, Μιχάλης Αντωνόπουλος, μιλώντας στο «Θάρρος» χαρακτηρίζει την Καλαμάτα ευάλωτη σε πλημμύρες, βρίσκει ομοιότητες με την πόλη Βαλένθια στην Ισπανία και τονίζει πως από τις φονικές πλημύρες του 2016 τίποτα από ό,τι συνετέλεσε σε αυτή την καταστροφή δεν έχει διορθωθεί.

Όπως λέμε Νέδοντας…
Στη συνέντευξή του ο κ. Κράνης αναφέρεται εκτενώς στην περίπτωση της Αθήνας και ειδικά στον Κηφισό, τονίζοντας ότι το κύριο πρόβλημα που υπάρχει στο ποτάμι της Αθήνας -και σε όποιο άλλο ποτάμι έχουμε «θάψει» σε αυτήν τη χώρα, σε αστικές περιοχές, όπως λέει χαρακτηριστικά- είναι ότι δε διατηρήθηκε η ζώνη υπερχείλισης.

Ο δρ. Κράνης εξηγεί απλά και κατανοητά το δεδομένο που «δένει» τα χέρια αυτών που αναζητούν λύσεις. «Ένα ποτάμι έχει μία φυσική λεκάνη, έχει μία φυσική κοίτη απορροής. Αυτή η φυσική κοίτη απορροής τι είναι ουσιαστικά; Είναι ο αγωγός μεταφοράς όχι μόνο νερού, αλλά και φερτών υλών: στη “φυσική” του κατάσταση, το ποτάμι μεταφέρει ίζημα, αλλά στις περιπτώσεις των ρεμάτων μας (που δυστυχώς είναι πολλές) παρασύρονται και μεταφέρονται υλικά που έχουμε παράνομα απορρίψει είτε στις όχθες ή ακόμα και μέσα στην κοίτη (μπάζα, σκουπίδια…).

Το ποτάμι έχει μια συγκεκριμένη δυνατότητα παροχής, όπως ένας σωλήνας -μεταφέρει κάτι, κάποιο υλικό. Από τη στιγμή που εγώ θα αλλοιώσω τα χαρακτηριστικά αυτής της κοίτης του, επηρεάζω αυτήν τη δυνατότητα.

Πώς την έχω αλλοιώσει; Πρώτον, έχω τσιμεντώσει τις κοίτες. Από τη στιγμή που θα τσιμεντώσω πλήρως την κοίτη ενός ποταμού, μειώνω τη δυνατότητα κατείσδυσης -κάποια ποσότητα νερού κατεισδύει, δηλαδή μπαίνει στο έδαφος. Επιπλέον, αυξάνω την ταχύτητα ροής του νερού, άρα και τη δυνατότητά του να διαβρώσει, με αποτέλεσμα συχνά να παρατηρούνται αστοχίες στα πρανή, ακόμα και αν αυτά έχουν επενδυθεί.

Οι φυσικές κοίτες σπανιότατα είναι ευθύγραμμες. Ακολουθούν μία πορεία κυματοειδή και η ταχύτητα ροής του ποταμού ρυθμίζεται με φυσικό τρόπο. Έχουμε, δηλαδή, σημεία που το ποτάμι ρέει πιο ήπια όπως μεταφέρει το νερό του και τα υλικά του.

Επίσης, κάθε μεγάλο ποτάμι σε συνθήκη πλημμυρικής παροχής έχει τη δυνατότητα να ξεχειλίσει -όλα τα ποτάμια ξεχειλίζουν. Τι συμβαίνει σε αυτήν την περίπτωση; Υπάρχει μια ζώνη εκατέρωθεν του ποταμού, που είναι η ζώνη υπερχείλισης. Το πλάτος αυτής της ζώνης εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του ποταμού (μπορεί να είναι και αρκετές εκατοντάδες μέτρα σε μεγάλα ρέματα) και οφείλουμε να την έχουμε ελεύθερη», σημειώνει ο καθηγητής.

Και η Καλαμάτα
Όπως λέει ο δρ, Κράνης, αντιμετωπίζουμε κι ένα ακόμα πρόβλημα: «Έχουμε μεγάλα θέματα στις αστικές περιοχές με την οριοθέτηση ρεμάτων. Η οριοθέτηση ενός ρέματος που έχει πάρα πολλές παραμέτρους, είναι ένα πράγμα που γίνεται δύσκολα, δύσκαμπτα και απαιτεί πολύ χρόνο».

«Το θέμα είναι να προστατεύσουμε περιοχές που είναι υπό ανάπτυξη, που δομούνται για λόγους κατοικίας ή άλλους, ώστε να τις σώσουμε. Εμείς όμως, συνεχίζουμε να επεκτεινόμαστε χωρίς σχετικές προφυλάξεις» σημειώνει ο ειδικός.

«Γνωρίζω ότι υπάρχει μια κίνηση από το αρμόδιο υπουργείο προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά δεν ξέρω σε ποιο βαθμό έχει ωριμάσει αυτή η κατάσταση και πώς μπορούν να υλοποιηθούν, δεδομένου του πλέγματος όλων αυτών των διαδικασιών (νομοθετικό, κατασκευαστικό κ.λπ.). Είναι πάρα πολύ δύσκολα τα πράγματα. Τουλάχιστον ας σώσουμε ό,τι δεν έχει καταστραφεί ακόμα».

Μάλιστα, ο κ. Κράνης υπογραμμίζει ότι έχουμε αλλοιώσει τραγικά το περιβάλλον, ενώ επικεντρώνεται στα ποτάμια που διατρέχουν πόλεις όπως ο Κηφισός, καθώς επηρεάζουν έμμεσα ή άμεσα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού. Γι’ αυτό, όπως λέει, την ίδια ώρα, αντίστοιχο πρόβλημα αντιμετωπίζουν η Πάτρα, η Καλαμάτα και η Κόρινθος –και να μην ξεχνάμε τις πόλεις της Θεσσαλίας που επλήγησαν από πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα.

Τι γίνεται τώρα
Ο δρ Κράνης ισχυρίζεται ότι «μια πρακτική λύση θα ήταν να κάνουμε καινούργιες μελέτες, για τη λεκάνη απορροής των ποταμών που έχουμε τσιμεντώσει. Να δούμε αν μπορούμε να απελευθερώσουμε κάποια ρέματα.

Πέραν των κτηρίων που υπάρχουν στα όρια των ρεμάτων, σε διάφορες περιοχές υπάρχουν σπίτια κυριολεκτικά μέσα στην κοίτη του ποταμού. Αυτά δε θα έπρεπε καν να υπάρχουν. Η ελληνική Πολιτεία, ωστόσο, διαχρονικά τα κράτησε, τα νομιμοποίησε και έτσι τώρα οι ιδιοκτήτες μπορούν να πουν ότι δεν γκρεμίζουν κάτι που είναι νόμιμο εδώ και 50 χρόνια».

Το δεδομένο, ωστόσο, είναι ότι «τον τελευταίο καιρό ζούμε συνεχώς ακραία φαινόμενα, που πολλές φορές είναι και απρόβλεπτα. Είδατε τι έγινε στη Βαλένθια. Μιλάμε για φαινόμενα περιοδικότητας 50, 100 ή 500 χρόνων, αλλά αυτό είναι μια απλή στατιστική. Τα “ξερά” νούμερα δε μας λένε συνήθως πολλά πράγματα, ειδικά την εποχή των έντονων κλιματικών φαινομένων που εκδηλώνονται άτακτα. Ωστόσο, εάν μιλάμε για έργα που μπορούν να καλύψουν και να αντιμετωπίσουν στατιστικά φαινόμενα 500 χρόνων, αναφερόμαστε σε φαραωνικά έργα από ένα σημείο κι έπειτα, τα οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να υλοποιηθούν, για τεχνικούς, οικονομικούς, αλλά και νομικούς περιορισμούς.

Πιθανότατα, λοιπόν, θα πρέπει να γίνουν βιώσιμες και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις μικρότερης κλίμακας, που θα έχουν να κάνουν με άλλα πράγματα, όπως η απελευθέρωση κάποιων κλάδων ώστε να ρέουν ελεύθερα, η βελτίωση της απορροής των ομβρίων, μέσα από κατάλληλα υδραυλικά έργα. Σε κάθε περίπτωση είναι ένα σύνθετο πλέγμα, ειδικά σε δομημένα περιβάλλοντα.

Εκτιμώ ότι τα πολύ έντονα δομημένα περιβάλλοντα, όπως η Αθήνα, είναι σε μεγάλο βαθμό καταδικασμένα. Θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε νομικά ζητήματα, νομοτεχνικά, οικονομικά, τεχνικά, ιδιοκτησιακά κ.ά., τη στιγμή που αν πάμε να κάνουμε διαπλάτυνση δρόμου και “πέσουμε” σε αυθαίρετο, χρειάζονται δέκα χρόνια για να το απαλλοτριώσουμε.

Μπορούμε έτσι να περισώσουμε ό,τι μπορούμε και σταδιακά να κάνουμε μικρά έργα στον αστικό ιστό, που θα αποτελέσουν μια μικρή ανακουφιστική δικλείδα. Οπωσδήποτε θα πρέπει να προχωρήσουμε και σε μεγαλύτερες παρεμβάσεις, αλλά για εμένα αυτό είναι το πολύ μεγάλο στοίχημα, που πολύ φοβάμαι ότι δεν μπορεί να κερδηθεί εύκολα», καταλήγει ο κ. Κράνης.

Δεν έχει γίνει τίποτα από το 2016
Αναφερόμενος στο ζήτημα της Καλαμάτας ο γεωτεχνικός Περιβάλλοντος, Μιχάλης Αντωνόπουλος, τονίζει ότι η πόλη μας είναι ευάλωτη σε πλημμύρες και, δυστυχώς, το παρελθόν το έχει αποδείξει, ενώ και η γεωμορφολογία της ενισχύει τον εν λόγω ισχυρισμό. «Κι αν παρατηρήσουμε τη Βαλένθια, θα διαπιστώσουμε ότι έχουμε πολλά κοινά στοιχεία με τη μορφολογία της Καλαμάτας, ενώ και οι δύο έχουν ένα μεγάλο ποτάμι που διασχίζει την πόλη», προσθέτει.

Επίσης, παρατηρεί ότι η Καλαμάτα είναι από τις πόλεις που έχει το μεγαλύτερο ποσοστό της δομημένης έκτασής της σε χαρακτηρισμένη ζώνη δυνητικού κινδύνου πλημμύρας. «Και μάλιστα, αυτές οι ζώνες έχουν καθορισθεί για πλημμυρικά μοντέλα πολύ μικρότερα από αυτά που είδαμε στη Βαλένθια ή στη Θεσσαλία. Η Καλαμάτα έχει υστέρηση σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και το κυρίαρχο, το μεγάλο αντιπλημμυρικό έργο, δεν έχει γίνει ακόμα. Και δυστυχώς, σε ό,τι δημιούργησε πρόβλημα στις πλημμύρες του 2016, δεν έχει γίνει κάτι για να αρθεί αυτή η επικινδυνότητα»,  υπογραμμίζει ο κ. Αντωνόπουλος.

Της Βίκυς Βετουλάκη

Πηγή: www.tharrosnews.gr

Το άρθρο Η Καλαμάτα στις περιοχές που κινδυνεύουν αν βρέξει ακραία εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Γράφει ο Μιχάλης Αντωνόπουλος, Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος

Το άρθρο Βαλένθια εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Τελευταία έχει υπάρξει έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για ΑΠΕ που αφορούν κυρίως ανεμογεννήτριες στην Ελληνική Υφαλοκρηπίδα που στην ουσία αποτελεί την προέκταση της ηπειρωτικής χώρας δηλαδή της ξηράς που σήμερα καλύπτεται από αβαθή θάλασσα.  

Τι πλεονεκτήματα δίνει όμως μια τέτοια εγκατάσταση σε ένα ευαίσθητο περιβαλλοντικά, θαλάσσιο υδατικό σύστημα.  

Η απάντηση είναι ότι τα “οικόπεδα” εγκατάστασης είναι εύκολα προσβάσιμα και μάλιστα με ελάχιστο κόστος απόκτησης και με ελάχιστες πιθανές αντιδράσεις σε σχέση με τα αιολικά στην ηπειρωτική χώρα. Έχουν όμως σαφώς περισσότερα περιβαλλοντικά μειονεκτήματα από τα χερσαία. Απαριθμούμε λοιπόν κατόπιν σχετικής έρευνας και μελέτης μια σειρά ζητημάτων,  με αρνητικές επιπτώσεις, πολλές δε μη αναστρέψιμες από την εγκατάσταση αυτών στα αβαθή ύδατα της Ελληνικής Μεσογειακής και μοναδικής ποιότητας και ιδιαίτερου φυσικού κάλους,  υφαλοκρηπίδας.

1. Δεν αντικαθίστανται εύκολα, αλλά παραμένουν στον βυθό για πάντα, ειδικά σε περιπτώσεις αστοχίας δεν ανελκύονται.

2. Δεν επιτρέπουν θαλάσσιες δραστηριότητες σε μεγάλη απόσταση από αυτά, τουλάχιστον σε ακτίνα 2.000 μέτρων.

3. Δεν  ευνοούν την αλιευτική δραστηριότητα και την μειώνουν σημαντικά γιατί εκπέμπουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που είναι αντιληπτή από τους θαλάσσιους οργανισμούς.

4. Δημιουργούν σοβαρά προβλήματα σε θαλάσσια θηλαστικά όπως δελφίνια, φάλαινες, όπως ο φυσητήρας της Μεσογείου που είναι σε καθεστώς προστασίας.  Γενικά τα αποπροσανατολίζουν από την εκπομπή ηχητικών κυμάτων που μεταφέρονται από το νερό λόγω δονήσεων αφενός αλλά και από την πρόσκρουση των κυματισμών σε αυτές.

5. Σχηματίζουν τεχνητούς υφάλους που δυσκολεύουν την  ναυσιπλοΐα και αυξάνουν την  επικινδυνότητα στις μεταφορές και απαιτούν ειδικές ρυθμίσεις.

6. Υπερθέρμανση των θαλάσσιων υδάτων 

7. Τρομακτική αύξηση της εξατμισοδιαπνοής, διάχυση και διασπορά των υδρατμών από την επιφάνεια της θάλασσας.

8. Αλλαγή του μικροκλίματος στις παράκτιες ζώνες που γίνεται ιδιαίτερα αισθητή και και σημαντική σε αβαθή ύδατα και κλειστές θάλασσες, όπως οι δαιδαλώδεις ακτές της νησιωτικής και ηπειρωτικής χώρας μας.

9. Μόνιμη υποβάθμιση του φυσικού οπτικού πεδίου.

10. Προσάμμωση η διάβρωση της παράκτιας ζώνης.

11. Απαιτούνται ειδικές μελέτες (λιμενικές και ακτομηχανικής) με αντίστοιχα έργα για να μην μεταβληθεί η παράκτια ζώνη και ο πυθμένας πίσω από αυτές.

          Τέλος θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι η ελληνική ναυσιπλοΐα είναι ιδιαίτερα αναπτυγμένη μεταξύ ηπειρωτικής και νησιωτικής χώρας και διευρύνεται συνεχώς, και η πληθώρα των αιολικών σταθερών η πλωτών, θα είναι ένα ορατό εμπόδιο στην ασφαλή και άμεση διασύνδεση μεταξύ των άλλων που αναφέρθηκαν. 

Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.

Το άρθρο Παράκτια Αιολικά στην Ελληνική Υφαλοκρηπίδα εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Σε δύσκολη κατάσταση εξακολουθούν να βρίσκονται οι κάτοικοι του Βόλου μετά το πρόβλημα που ανέκυψε με τα νεκρά ψάρια στον Παγασητικό κόλπο.

Ωστόσο οι ειδικοί εμφανίζονται εφησυχαστικοί. Ο ΓΓ Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπ. Περιβάλλοντος Πέτρος Βαρελίδης μίλησε στην ΕΡΤ και αφού εξήγησε πώς ξεκίνησε το πρόβλημα εξέφρασε την εκτίμηση ότι το θέμα οδεύει προς επίλυση.

«Οι εσχατολογικές προβλέψεις πάντα φέρνουν μια εφήμερη δημοσιότητα, αλλά η θέση του κράτους είναι να αντιμετωπίζει ψύχραιμα τα πράγματα. Νομίζω ότι το θέμα οδεύει προς επίλυση» υπογράμμισε.

«Το πρόβλημα ξεκίνησε όταν πλημμύρισε ο κάμπος τον Σεπτέμβριο»

«Καταρχήν να δούμε τι έγινε με τα ψάρια, γιατί είχαμε όλα αυτά τα ψάρια. Έγινε κάτι που νομίζω με τον τρόπο που θα το περιγράψω θα το καταλάβουν όλοι. Πλημμύρισε ο κάμπος τον Σεπτέμβριο. Όταν πλημμύρισε ήρθαν ψάρια στον κάμπο από τον Πηνειό και από την τεχνητή Κάρλα που είχε επαναδημιουργηθεί πριν από 10 -15 χρόνια. Τα ψάρια αυτά παρέμειναν σε μία μεγάλη περιοχή, μία υπέρ – Κάρλα, σε σχέση με την παλιά Κάρλα, για πάρα πολλούς μήνες, 10-11 μήνες.

Κατά συνέπεια εκεί αναπαρήχθησαν σε ένα περιβάλλον ευτροφισμού, δηλαδή που είχε πολύ τροφή και δεν είχε και εχθρούς γιατί δεν είχε διαμορφωθεί ένα οικοσύστημα σε ισορροπία. Αποτέλεσμα αυτού ήταν ότι πολλαπλασιάστηκαν σε πολύ μεγάλους ρυθμούς. Ταυτόχρονα συνεχιζόταν η αποστράγγιση της περιοχής και η εξάτμιση φυσικά.

«Τα ψάρια ήταν πολλά»

«Όταν λοιπόν έπεσε η στάθμη του νερού, τα ψάρια ήταν πάρα πολλά για το διαθέσιμο νερό και συνεπακόλουθα το διαθέσιμο οξυγόνο και άρα τα ψάρια άρχισαν να πεθαίνουν μαζικά. Επίσης, όταν η αποστραγγιστική τάφρος έπεσε κάτω από την επιφάνεια του νερού στον κάμπο, ξαφνικά απέκτησε ορμή το νερό και όλα αυτά τα ψάρια άρχισαν να παρασύρονται νεκρά ή ζωντανά προς τον Παγασητικό.

Όποια ήταν ζωντανά μόλις έφταναν στο θαλασσινό νερό πέθαιναν. Γιατί βέβαια δεν είναι ψάρια του θαλασσινού νερού. Αυτή είναι η περιγραφή του φαινομένου. Τώρα ο κάμπος έχει πρακτικά αποστραγγιστεί. Δεν είναι πλημμυρισμένος πλέον ο κάμπος. Και τα ψάρια, όπως ξέρετε έχει τοποθετήσει η περιφέρεια δύο δίχτυα στον ποταμό Ξηριά, όπου εκεί καταλήγει αποστραγγιστικά τάφρος προκειμένου να μην τροφοδοτούν τον Παγασητικό με καινούργια νεκρά ψάρια.

«Δεν υπάρχει θέμα μόλυνσης του υδροφόρου ορίζοντα»

Για το αν φοβάται για μεγάλη μόλυνση είπε «οι εσχατολογικές προβλέψεις πάντα φέρνουν μια εφήμερη δημοσιότητα, αλλά η θέση του κράτους είναι να αντιμετωπίζει ψύχραιμα τα πράγματα. Νομίζω ότι το θέμα οδεύει προς επίλυση. Έχει βρεθεί το πού θα πάνε τα ψάρια αυτά, πού θα πάνε τα ψάρια που είναι ανάκατα με σκουπίδια, γιατί παράλληλα έχουν παρασυρθεί και σκουπίδια. Άλλη διαχείριση έχουν τα ψάρια, πάνε σε εγκαταστάσεις που διαχειρίζονται ζωικά κατάλοιπα και νεκρά ζώα. Υπάρχουν τέτοιες εγκαταστάσεις στην περιοχή». Ακόμα ο κ. Βαρελίδης ανέφερε ότι πιστεύει ότι δεν θα υπάρξει θέμα με μόλυνση το υδροφόρου ορίζοντα.

Πηγή: www.newsbeast.gr

Το άρθρο Πώς προέκυψε το πρόβλημα με τα νεκρά ψάρια στον Βόλο – Ειδικός εξηγεί εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Ελλειμματική η διαχείριση των  υδατικών πόρων.                      

Βιώσιμοι υδροφόροι ορίζοντες και μικρά φράγματα η λύση.

Οι σημερινές ανάγκες στην χρήση ύδατος είναι τεράστιες και τείνουν αυξανόμενες με την αύξηση και συσσώρευση του πληθυσμού στα μεγάλα αστικά κέντρα, τον υπερτουρισμό και την υπερκατανάλωση κυρίως σε αγαθά μη πρωτεύουσας σημασίας.  Παράγοντες φυσικά που επιτείνουν τη λειψυδρία είναι η κλιματική αλλαγή με τις υψηλές μισές θερμοκρασίες, τα τροποποιημένα υδατικά συστήματα από πυρκαγιές κυρίως, εγκατάσταση ανεμογεννητριών,  και βεβαίως η αλλαγή χρήσης σε δασικές εκτάσεις η γεωργικές εκτάσεις υψηλής παραγωγικότητας. Το στοιχεία κατανάλωσης είναι τρομακτικά. 

15.000 λίτρα η 15 τόνοι νερό για ένα κιλό μοσχαρίσιο κρέας

10.000 λίτρα για ένα κιλό λάδι.

11.000 λίτρα για ένα παντελόνι τζίν 

140.000  λίτρα/ εβδομάδα για 4 μελή Ευρωπαϊκή οικογένεια.

Μέση απώλεια δικτύων μεταφοράς και διανομής ύδατος σε δήμους 50 % έως 60%.

θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το μισό θα φτάσει στις βρύσες μας, από την πηγή υδροληψίας και μάλιστα στην διπλή τιμή γιατί χρεωνόμαστε και αυτό που «χάνεται».

Στην άρδευση η σπατάλη και γενικότερα οι απώλειες είναι περισσότερο αυξημένες. Το αρδευτικό νερό αντιστοιχεί στο 80 % της ετήσιας συνολικής κατανάλωσης μας.  Συνεπώς είναι επιτακτική ανάγκη για σύγχρονα δίκτυα, φράγματα, επαναχρησιμοποίηση, και στροφή σε βιώσιμους υδροφόρους ορίζοντες.

Τι ορίζουμε όμως ως βιώσιμο υδροφορέα, πως προστατεύετε από την υπεράντληση και τους ρύπους.

Ένα υδατικό σύστημα όπως αυτά που αναφέρονται στα διαχειριστικά σχέδια λεκανών απορροής, παρακολουθείτε από την κοινοτική νομοθεσία και προστατεύετε από μια σειρά διατάξεων αλλά και από την σύγχρονη περιβαλλοντική νομοθεσία ώστε να προσαρμόζεται η χρήση του νερού ανάλογα με την κλιματική αλλαγή και την κάλυψη των αδειοδοτημένων υδατικών αναγκών. Η ανθεκτικότητα του υδατικού συστήματος  ενός υπόγειου υδροφόρου κρίνεται από την ποσότητα ετησίως που δεν αναπληρώνεται σε ένα υδρολογικό κύκλο. Ίσως χρειαστούν πολύ περισσότεροι μερικές φορές.

Χωρίς φράγματα  και βιάσιμους υδροφόρους ορίζοντες δεν θα υπήρχε νερό στις σύγχρονες κοινωνίες.

Το μεγάλο ερώτημα που αναδύεται από την διαχείριση του νερού στη χώρα μας είναι το γεγονός ότι παρότι υπάρχει νομοθεσία και παρακολούθηση των υδάτων σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα μια χώρα με μεγάλα υδατικά αποθέματα έχει τρομερή έλλειψη νερού ενώ τα ποτάμια της έχουν σημαντικές παροχές διαχρονικά.  Όταν βρέχει έχουμε τόσο πολύ που πνιγόμαστε!  Επιβάλλεται δε άμεσα να τιθασεύσουμε τα φυσικά φαινόμενα, όποια και αν είναι, ότι και αν απαιτηθεί.

Το πρόβλημα της έλλειψης νερού είναι γνωστό και σχετίζεται με την αυθαίρετη χρήση και μεταφορά μεγάλων ποσοτήτων νερού, χωρίς περιβαλλοντικές δεσμεύσεις και έρευνες.  Αποτέλεσμα είναι να έχουμε ραγδαία ταπείνωση της στάθμης ύδατος στους υδροφόρους κάτω από το όριο βιωσιμότητας που σημαίνει ότι αυτό που παίρνουμε ετησίως δεν αναπληρώνεται σε ένα υδρολογικό κύκλο. Σε μερικές δε περιπτώσεις ίσως χρειαστούν πολύ περισσότεροι. Το είδαμε πέρυσι στην  Ιβηρική χερσόνησο και φέτος στη βόρεια και ανατολική Ευρώπη, στην Ελλάδα και σε άλλες Μεσογειακές χώρες, κυρίως στα ανατολικά.  

Η λύση βρίσκεται στην αποθήκευση, στην επαναχρησιμοποίηση, στην στροφή σε οικολογικά προϊόντα, σε αλλαγή καταναλωτικού μοντέλου, με μικρότερες καταναλώσεις, σε εκσυγχρονισμό δικτύων και σε μοντέλα προσομοίωσης με εναλλακτικές λύσεις.

Οι περιπτώσεις που αναφέρονται όλο και πιο συχνά αφορούν νερό της βρύσης που δεν πίνεται η δεν υπάρχει στην χειρότερη περίπτωση.  Οι νέες γεωτρήσεις επιτείνουν το πρόβλημα, λόγω του φαινομένου της υπεράντλησης και της επακόλουθης υφαλμύρωσης των παράκτιων υδροφόρων οριζόντων.   

Όταν  είναι ελλειμματικός η μη βιώσιμος ο υδροφόρος παράλληλα πέφτουν και τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά.  Αυξάνονται τα νιτρικά, η αλατότητα και οι συγκέντρωση φωσφορικών αλάτων και σύγχρονων ρύπων όπως είναι τα φυτοφάρμακα.

Οι εντατικές καλλιέργειες απαιτούν όχι μόνο υπερκατανάλωση ύδατος αλλά και φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων.  

Ειδικά τα λιπάσματα είναι ένας ύπουλος εχθρός της ποιότητας  νερού γιατί διαλύεται εύκολα σε αυτόν και αυξάνεται με την μείωση της ποσότητας του επειδή καθιζάνει όταν αυξάνει το ph.

Πώς λοιπόν αντιμετωπίσουμε την λειψυδρία και προσαρμοζόμαστε καλύτερα στην κλιματική αλλαγή. Φράγματα  κυρίως με μειωμένο μέγεθος είναι η βέλτιστη λύση επιστημονικά λύση ειδικά για την Ελλάδα. Τα φαραωνικά φράγματα των εκατομμυρίων κυβικών μέτρων σήμερα δεν είναι δυνατόν να γεμίσουν με την κλιματική αλλαγή που βιώνουμε. Τα περισσότερα στην Κρήτη και πέρυσι στην Ισπανία παρέμειναν άδεια η δεν γέμισαν ποτέ.

Τα περισσότερα και μικρότερα φράγματα προκρίνονται για περιοχές της Πελοποννήσου γιατί έχουμε πολλές μικρές λεκάνες και ορεινό ανάγλυφο. Περιοχές με υδατοστεγανά πετρώματα όπως ο φλύσχης είναι πολύ συνηθισμένα στις λεκάνες απορροής της Πελοποννήσου.  Αναφέρονται στην βιβλιογραφία δεκάδες θέσεις που πληρούν ανάλογα κριτήρια.  Δυτική Μεσσηνία, Κορινθία, ορεινή Ηλεία. Έχουν αξιόλογες θέσεις για μικρά φράγματα. Το ίδιο ισχύει για πολλές περιοχής της δυτικής Ελλάδας. Επειδή γεμίζουν εύκολα και υπάρχει το ανάλογο γεωλογικό και γεωμορφολογικό υπόβαθρο, σε αντίθεση με την ανατολική νησιωτική χώρα, που προτείνεται το μοντέλο των λιμνοδεξαμενών και της αφαλάτωσης.

Σε κάθε περίπτωση ο σχεδιασμός θα προβλέπεται για κάλυψη υδρευτικών αναγκών τουλάχιστον 50 έτη από σήμερα. 

Οι μεγάλοι δήμοι βεβαίως θα πρέπει να συντάξουν «μάστερ πλάν» για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και να το καταθέσουν για χρηματοδότηση.

Από Μ. Δ. Αντωνόπουλο, γεωλόγο – γεωτεχνικό σύμβουλο περιβάλλοντος. Μ.Sc. 

Το άρθρο Μικρά φράγματα, Βιώσιμοι υδροφόροι ορίζοντες. Αποτελεσματικότητα στη διαχείριση του νερού. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Αντιπλημμυρικά έργα: “Αποκλειστικά επιστημονικά και όχι πολιτικά τα κριτήρια για να γνωμοδοτήσουμε ως Δημοτικό Συμβούλιο για το μέλλον της πόλης μας”

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν ήδη επηρεάσει ολόκληρο τον πλανήτη, καθώς βρισκόμαστε όλο και πιο συχνά αντιμέτωποι με ακραίες καιρικές συνθήκες όπως η ξηρασία, η υπερβολική ζέστη, οι δυνατές βροχές, οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις. Άλλες συνέπειες της ραγδαίας κλιματικής αλλαγής είναι η αύξηση της στάθμης της θάλασσας, η μείωση των υδατικών αποθεμάτων στην ξηρά, η οξύνιση των θαλασσών και η απώλεια βιοποικιλότητας. Προκειμένου να περιοριστεί η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου – όριο που η Διακυβερνητική Επιτροπή για την κλιματική αλλαγή κρίνει ως ασφαλές – κρίνεται αναγκαία η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως τα μέσα του 21ου αιώνα.

“Στους στόχους αυτούς για τον δήμο Καλαμάτας, έχει προταθεί η αξιοποίηση των μεγάλων απορροών του Ταϋγέτου αλλά και των σημαντικών πηγών του Πηδήματος και του Αγίου Φλώρου, που δίνουν την ευκαιρία για τη δημιουργία φραγμάτων, τεχνητών λιμνών και υδάτινων πάρκων”.

Η κατανάλωση ενέργειας για ύδρευση, θα γίνεται με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, λόγω της υδροκίνησης καθώς και της συγκράτησης των υδάτων που ενισχύουν αειφόρα το φυσικό περιβάλλον χωρίς τις εκπομπές ρύπων. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η ενίσχυση των δασικών εκτάσεων απορροφούν εκατοντάδες τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Γεγονός που σταθεροποιεί η καθυστερεί σημαντικά την αύξηση της θερμοκρασίας στην ευρύτερη περιοχή. Όσον αναφορά τα ύδατα είναι σημαντικό να επισημάνουμε προτάσεις για την πλήρη αξιοποίηση και εκμετάλλευση τους μέσω της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης. Επίσης όπως αναφέραμε με συνεχείς παρεμβάσεις θα πρέπει τα πλεονάζοντα ύδατα της πλημμυρικής παροχής να μένουν σε λεκάνες ανάσχεσης η φράγματα και λιμενοδεξαμενές προκείμενου να κάνουμε αποθήκευση και τεχνητό εμπλουτισμό και να καθυστερούν να φτάσουν στην θάλασσα.
Η επάρκεια του Νέδοντα και κατ’ επέκταση η επάρκεια της περιβαλλοντικής μελέτης των αντιπλημμυρικών έργων είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό θέμα για το δήμο Καλαμάτας.

“Οι μελέτες αυτού του αντικειμένου απαιτούν διερεύνηση σε βάθος και εξειδικευμένα κριτήρια και μοντέλα προσομοίωσης. Κρίνονται αποκλειστικά από επιστημονικά και όχι πολιτικά κριτήρια για να γνωμοδοτήσουμε με ασφάλεια ως ΔΣ για το μέλλον της πόλης μας”.

Η σημαντικότερη παράμετρος στην ΜΠΕ που θα έπρεπε να εξεταστεί είναι η απώλεια υδατικών αποθεμάτων στο υπέδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα της πεδινής ζώνης της Καλαμάτας και της λεκάνης του Νέδοντα, λόγω ταχείας μεταφοράς του νερού στη θάλασσα. Αποτέλεσμα είναι το έλλειμμα αυτό σε μια ήδη υποβαθμισμένη ζώνη που είναι στο κόκκινο λόγω έλλειψης νερού να μετατραπεί σε μείζον περιβαλλοντικό ζήτημα από την εισχώρηση του θαλάσσιου νερού στο υπέδαφος της Καλαμάτας, προκειμένου να ισορροπήσει την αλλαγή που θα επιφέρει το άνοιγμα και η διεύρυνση του Νέδοντα.

Όλα αυτά θα έχουν άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, με αύξηση της αλατότητας, ταπείνωση της στάθμης του υδροφόρου ορίζοντα, μείωση και υποβάθμιση της αγροτικής παραγωγής, αλάτωση των εδαφών, αλλαγή σε χλωρίδα και πανίδα, ερημοποίηση και πολλά άλλα.

“Προφανώς θα πρέπει να προταθεί η λύση που έχει εξετάσει ήδη η δημοτική αρχή με την εισήγηση για την κατασκευή φράγματος στην περιοχή της Αρτεμισίας, όπως προσδιορίζεται στην αναγνωριστική υδρογεωλογική έκθεση που κατατέθηκε για την εξομάλυνση των επιπτώσεων και έγινε αποδεκτή με ενδιαφέρον ως εναλλακτική πρόταση από τον κύριο Καρνέση υπεύθυνο του φορέα υλοποίησης του έργου από το ΥΠΕΚΑ”.

Ο ίδιος μου ζήτησε να του αποστείλουμε την σχετική υδρογεωλογική έκθεση που προτείναμε στη συνάντηση που έγινε πριν ένα χρόνο στο δημαρχείο με αντικείμενο την ΜΠΕ, και την αποδοχή της πρότασης με τη σύμφωνη γνώμη των παρατάξεων του δημοτικού συμβουλίου.

Στην υδρογεωλογική έκθεση προσδιορίζεται με μεγάλη σαφήνεια ότι ένα ποσοστό της τάξης του 20% του συνολικού όγκου των νερών της πλημμυρικής παροχής είναι αυτό που δεν επαρκεί να διέλθει από τη σημερινή διατομή του χειμάρρου”.

Αν λοιπόν αυτή τη ποσότητα, την κρατήσουμε και την αποθηκεύσουμε με ένα μικρό φράγμα στην περιοχή Αρτεμισίας που διέρχεται και ο κύριος όγκος των υδάτων της λεκάνης απορροής, δεν θα δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα πλημμύρας. Επιπροσθέτως θα έχουμε πολλές θετικές επιπτώσεις και ελάχιστες ίσως και μηδενικές αρνητικές. Δηλαδή τεχνητό εμπλουτισμό των υδροφόρων στρωμάτων, λεκάνη κατάκλισης για αναψυχή και δραστηριότητες περιβάλλοντος, ποσότητες για άρδευση και ύδρευση ακόμα και της Καλαμάτας με φυσική ροή. Δυνατότητα παραγωγής ενέργειας και πολλά άλλα.

Με δυσκολία θα βρούμε μη αναστρέψιμες αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε ένα τόσο σημαντικό αναπτυξιακό έργο για τον Ταΰγετο και το δήμο Καλαμάτας.
Ακόμα και αρνητικές επιπτώσεις που σχετίζονται με οικονομικά μεγέθη και κριτήρια κατασκευής και λειτουργίας του υδραυλικού έργου κατασκευής ταμιευτήρα εμπλουτισμού – άρδευσης – ύδρευσης.

“Συνεπώς η πρόταση κατασκευής του φράγματος ανοίγει το δρόμο για την διάσωση της Καλαμάτας και την απαλλαγή της από το φόβο της πλημμύρας”.

Επίσης τα άλλα γειτονικά υδατορέματα θα μπορούν να διευθετηθούν ανάλογα, μέσα από την υφιστάμενη κοίτη του χειμάρρου, όταν δεν μπορούν να εκφορτιστούν από τη δική τους που είναι ήδη διευθετημένη και διέρχονται από τον αστικό ιστό.
Η αναπτυξιακή προοπτική του τόπου μας προχωρά μέσα από σύγχρονα έργα υποδομής που προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της κλιματικής αλλαγής και της ενεργειακής και επισιτιστικής κρίσης που απειλεί το σημερινό άνθρωπο.

Το άρθρο Η πρόταση κατασκευής φράγματος ανοίγει το δρόμο για τη διάσωση της Καλαμάτας και την απαλλαγή της από το φόβο της πλημμύρας εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Η αναστροφή των αρνητικών περιβαλλοντικών εξελίξεων συζήτηθηκε πρόσφατα στην ετήσια συνάντηση του ευρωπαϊκού προγράμματος Sustain Olive, στα  Χανιά, μεταξύ 21 εταίρων από όλες σχεδόν τις Μεσογειακές χώρες. Στη συνάντηση συμμετείχε και ο πρόεδρος του ΑΣ Καλαμάτας Γεωλόγος – γεωτεχνικός περιβάλλοντος, επιστημονικός σύμβουλος Μιχαήλ Αντωνόπουλος.

Αναφέρθηκε ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες επηρεάζουν βέβαια και την Ελλάδα, αλλά η περίπτωση της Ισπανίας ξεχωρίζει διότι παράγει περίπου το 50% της παγκόσμιας σοδειάς ελιών, αλλά και πλήττεται από το δεύτερο κύμα καύσωνα φέτος. Ήδη προβλεπόταν πως η παραγωγή φέτος θα αυξηθεί μόλις κατά 28% σε σχέση με το 2022, καταγράφοντας τη μικρότερη βελτίωση της τελευταίας δεκαετίας περίπου.

Το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιολάδου προέβλεψε ότι η ισπανική παραγωγή θα ανέλθει στους 850,000 τόνους έναντι του μέσου όρου των 1,3 εκατ. τόνων. Πέρυσι, η παραγωγή έφτασε μόλις στους 660.000 τόνους. Ακόμη πιο προβληματικό είναι το γεγονός ότι η πρόβλεψη αυτή δημοσιεύθηκε πριν το τρέχον κύμα του καύσωνα.

Παράγοντες της βιομηχανίας ανησυχούν ότι η παραγωγή ενδέχεται να συρρικνωθεί περαιτέρω λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, που φτάνουν έως και 43 βαθμούς αυτή την εβδομάδα, καθώς τα δέντρα ρίχνουν τους άγουρους καρπούς προκειμένου να διατηρήσουν την υγρασία.  

Το σημαντικότερο από όλα είναι ότι μαζί με τη μείωση των αποθεμάτων σε ελαιόλαδο μειώνεται εξίσου και η αποθηκευτικότητα του νερού στους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες και στις μεγάλες επιφανειακές υδατοδεξαμενές των χωρών της Μεσογείου . 

Επειδή όμως η γενικότερη τάση του Μεσογειακού κλίματος την τρέχουσα περίοδο προβλέπει λίγα διαστήματα από πολύ έντονες βροχοπτώσεις η μεγαλύτερα από πολύ μικρές, αναμένεται η επιμήκυνση των δυσμενών καιρικών φαινομένων και των επιπτώσεων αυτών σε όλες σχεδόν τις καλλιέργειες.

Επιπροσθέτως είναι δεδομένη η αύξηση στην κατανάλωση υδάτινων πόρων για μια σειρά από λόγους με κυριότερο αυτόν της αύξηση της εξατμισοδιαπνοής.

Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι μεγάλες εκτάσεις με ελαιόδεντρα στην Ισπανία εγκαταλείπονται με προοπτική αλλαγή χρήσης ιδιαίτερα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονη αλλαγή στην εξέλιξη των ατμοσφαιρικών φαινομένων.

Δεδομένου όμως ότι οι σοδειές αναμένεται να συρρικνωθούν στην Ισπανία, αλλά και την Ιταλία και την Πορτογαλία, είναι πιθανό πως θα υπάρξει έλλειψη στα ράφια και συνεπώς περαιτέρω άνοδος των τιμών. Οι τιμές χονδρικής έχουν ήδη διπλασιαστεί από την αρχή του 2022.

Ένα ακόμη πρόβλημα που ανακύπτει είναι ότι η φθινοπωρινή σοδειά θα είναι έτοιμη το νωρίτερο τον Νοέμβριο, ενώ η περυσινή παραγωγή αναμένεται να έχει εξαντληθεί μέχρι τον Σεπτέμβριο εάν συνεχίσει να υπάρχει το ίδιο επίπεδο κατανάλωσης. 

Επίσης τα  ώριμα φρούτα μπορεί να καούν. Υπάρχει σίγουρα ανησυχία για την παραγωγή της βιομηχανικής ντομάτας.

«Θα δούμε μια δύσκολη κατάσταση τους επόμενους μήνες. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η βιομηχανία του ελαιολάδου βρίσκεται σε κρίση. Παρότι οι τιμές είναι πολύ ψηλά, κανείς δεν πλουτίζει από την καταστροφή ή την αλλαγή στο φυσικό περιβάλλον».

Γράφει η συντακτική ομάδα του ppellados.gr

Το άρθρο Καύσωνας και ελαιοκαλλιέργεια. Κανείς δεν πλουτίζει από την καταστροφή στο περιβάλλον. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.