Ο ΧΥΤΑ Σχιστού λειτουργεί σε περιοχή με έντονα καρστικά και ασβεστολιθικά χαρακτηριστικά, ικανά να επιταχύνουν τη μεταφορά ρυπαντικών φορτίων στον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα. Στραγγίσματα (leachate) που προκύπτουν από την αποσύνθεση απορριμμάτων περιέχουν μίγματα αλάτων, αμμωνιακού αζώτου, διαλυτών οργανικών ενώσεων, και βαρέων μετάλλων — συστατικά ικανά να προκαλέσουν μακροχρόνια υποβάθμιση των υπόγειων υδατικών πόρων.

Ο συγγραφέας ήταν παρών  σε εργασίες απορρύπανσης που ξεκίνησαν και συνεχίζονται τους τελευταίους μήνες· σύμφωνα με την επιτόπια παρατήρηση, τα έργα αυτά χρηματοδοτούνται από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και περιλαμβάνουν άντληση – επεξεργασία μολυσμένων υπόγειων νερών μέσω περιφερειακών γεωτρήσεων. 

Γεωλογία και Υδρογεωλογία της περιοχής

Η ευρύτερη περιοχή παρουσιάζει ασβεστολιθικούς σχηματισμούς με καρστική διάβρωση, καθώς και ρήγματα που δημιουργούν άμεσες πορείες μεταφοράς νερού. Τα χαρακτηριστικά αυτά αυξάνουν την τρωτότητα του υδροφορέα σε επιφανειακές πηγές ρύπανσης. Η ύπαρξη τοπικών αργιλικών ζωνών προσφέρει περιορισμένη φυσική προστασία και δεν επαρκεί ως αξιόπιστος φυσικός φραγμός απέναντι σε εκτεταμένα στραγγίσματα.

Χαρακτηριστικά στραγγισμάτων και επιπτώσεις

Τα δείγματα στραγγισμάτων από παρόμοιες εγκαταστάσεις περιέχουν: υψηλό BOD/COD, αμμωνιακά ιόντα, υψηλές συγκεντρώσεις ουσιών όπως Cr, Pb, Ni σε ορισμένες περιπτώσεις, καθώς και μικροβιολογικούς ρυπαντές. Η εισαγωγή τέτοιων μιγμάτων στον υδροφόρο έχει ως αποτέλεσμα:

-Αύξηση συγκεντρώσεων νιτρικών / αμμωνιακού αζώτου σε γεωτρήσεις παρακολούθησης.

-Δυνατότητα βιογενούς και χημικού μετασχηματισμού ρύπων εντός του κορεσμένου ζώντος, που καθυστερεί την ανάκτηση.

-Μακροχρόνιες συνέπειες στην ποιότητα νερού άρδευσης και πόσιμου, σε περίπτωση σύνδεσης με διανεμητικά δίκτυα.

Παρεμβάσεις απορρύπανσης — τεχνικές και εμπειρικά δεδομένα

Οι παρεμβάσεις που εφαρμόζονται συνήθως περιλαμβάνουν:

-Γεωτρήσεις απάντλησης (remediation wells) για ελεγχόμενη άντληση μολυσμένου νερού.

-Συστήματα επεξεργασίας άντλησης (προκαταρκτική συλλογή, φυσικοχημική επεξεργασία, βιολογικά φίλτρα, μονάδες προσρόφησης/ιοντοανταλλαγής, εξειδικευμένα φίλτρα για βαρέα μέταλλα).

-Παρακολούθηση χρονοσειρών μέσω δικτύου γεωτρήσεων παρακολούθησης για εκτίμηση της μεταβολής συγκεντρώσεων.

Βάσει επιτόπιας παρατήρησης του συγγραφέα, οι τρέχουσες εργασίες στο Σχιστό περιλαμβάνουν άντληση/καθαρισμό μέσω περιφερειακών γεωτρήσεων και συνεχή δειγματοληψία — ωστόσο, τα αρχικά δείγματα μετρήσεων δείχνουν βραδεία πτώση συγκεντρώσεων και σημαντική χρονική υστέρηση στην ανάκτηση των δεικτών ποιότητας. Αυτό συμφωνεί με τη διεθνή εμπειρία όπου η «pump-and-treat» προσέγγιση σε πολυφασματικούς μολυσμένους υδροφορείς είναι αργή και δαπανηρή.

Χρόνος αποκατάστασης — τεχνικά εμπόδια

Έχοντας υπόψη τη φύση των ρυπαντών και την υδρογεωλογία, αναμένεται μακρά περίοδος έως ότου οι συγκεντρώσεις επανέλθουν σε ασφαλή όρια — εάν αυτό είναι εφικτό χωρίς επανειλημμένη άντληση/σταθερή επεξεργασία. Παράγοντες που επιμηκύνουν τον χρόνο:

-Αποθεματικότητα ρύπων σε μη-κορεσμένα/κορεσμένα στρώματα.

-Αναδιανομή ρυπαντών λόγω διαφορικών ροών και καρστικών διαύλων.

-Επανατροφές/επαναφόρτιση από δεξαμενές απορριμμάτων ή σημεία εισροής.

Προτάσεις για έρευνα και πολιτική

1. Δημοσίευση και διαφάνεια: άμεση δημοσιοποίηση τεχνικών δελτίων έργου, προϋπολογισμού και χρονοδιαγράμματος (ιδιαίτερα εάν υπάρχει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση).

2. Μακροχρόνια χρονοσειρά δειγματοληψίας: δειγματοληψία σε σταθερό δίκτυο γεωτρήσεων με κοινό πρωτόκολλο ανάλυσης.

3. Συνδυαστικές τεχνολογίες: αξιολόγηση υβριδικών συστημάτων (βιο-επεξεργασία + φυσικοχημική προσρόφηση) και πιλοτικές δοκιμές ειδικών προσροφητικών υλικών (ζεόλιθοι, κόμποστ-φιλτρά).

4. Μακροοικονομική αξιολόγηση: κόστος-όφελος σε βάθος χρόνου της συνεχούς άντλησης έναντι εναλλακτικών λύσεων.

5. Εμπλοκή επιστημονικής κοινότητας: ανεξάρτητοι έλεγχοι και δημοσίευση δεδομένων σε ανοικτά αποθετήρια.

Συμπεράσματα

Η εμπειρική εικόνα του Σχιστού — σε συνδυασμό με την ευρύτερη βιβλιογραφία για απορρύπανση σε καρστικά συστήματα — δείχνει ότι ακόμη και με χρηματοδότηση και ενεργές παρεμβάσεις, η αποκατάσταση των υπόγειων υδροφορέων είναι μια αργή, δαπανηρή και τεχνικά απαιτητική διαδικασία. Η διαφάνεια, η τεκμηρίωση των δράσεων και η συμμετοχή ανεξάρτητων φορέων είναι απαραίτητα στοιχεία για να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία και η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.

Γράφει ο Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.
Πρώην Αντιπρόεδρος ΓΕΩΤΕΕ Πελ. & Δ. Ελλάδος

Το άρθρο Ρύπανση του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα από τον ΧΥΤΑ Σχιστού εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Στην Περιφέρεια Πελοποννήσου, ο ίδιος ο Περιφερειάρχης αποδέχεται έναν σχεδιασμό που αντί να μειώνει τα απορρίμματα, τα μετατρέπει σε καύσιμη ύλη. Ακόμη πιο επισφαλής και ασύμβατη επιστημονικά, είναι η στάση του Δημάρχου Καλαμάτας, που με την “υπογραφή” του στο Ευρωπαϊκό Κλιματικό Συμβόλαιο, δεσμεύτηκε ότι η πόλη θα είναι μία από τις 100 κλιματικά ουδέτερες της Ευρώπης έως το 2030. Και σήμερα, μην αντιδρώντας τον σχεδιασμό καύσης, ανατρέπει αυτόν τον στόχο, όχι μόνο για την Καλαμάτα αλλά και για τη θέση της σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, μια και εκπομπές αερίων ρύπων και συγκεκριμένα CO₂ δεν επιτρέπονται.

Η καύση RDF/SRF σημαίνει εκπομπές CO₂, οι οποίες ακυρώνουν κάθε κλιματική δέσμευση. Σημαίνει ότι αντί να περιορίσουμε τα απορρίμματα με πρόληψη και ανακύκλωση, θα εξασφαλίζουμε πάντα αρκετά για να «ταΐζουμε» τους κλιβάνους και τους εργολάβους. Και βέβαια, σημαίνει πολυετείς συμβάσεις με υψηλό κόστος για τους δήμους και τελικά, για τους πολίτες.

Η Ευρωπαϊκή ιεράρχηση αποβλήτων είναι πολύ σαφής. Πρώτα η πρόληψη, μετά η επαναχρησιμοποίηση, έπειτα η ανακύκλωση. Η καύση βρίσκεται χαμηλότερα, σχεδόν στον πάτο. Όποιος τη βαφτίζει «καθαρή λύση», παραπλανά.      

Απέναντι σε αυτή την ανατροπή, η απάντηση είναι ξεκάθαρη.  Υποχρεωτική διαλογή στην πηγή, με χωριστή συλλογή βιοαποβλήτων, ανακυκλώσιμων και ειδικών ρευμάτων.

Στη συνέχεια, το υπόλειμμα, μετά από ανάκτηση υλικών, να καταλήγει μόνο σε ΧΥΤΥ, αδρανοποιημένο και ασφαλές ή σε χρήση χώρων πλήρωσης που απαιτούν εξομάλυνση του αναγλύφου. Ακολουθεί η θέσπιση δεσμευτικών στόχων, τουλάχιστον 65% ανακύκλωση και κομποστοποίηση έως το 2030.

Τέλος, στην κλιματική αλλαγή που ξοδεύονται εκατομμύρια ευρώ δεν είναι δυνατόν να θερμαίνουμε το ιδιαίτερο φυσικό περιβάλλον του τόπου μας και ειδικά της ευρύτερης περιοχής του λεκανοπεδίου της Τρίπολης μετά και την γνώση που αποκτήσαμε από τη λειτουργία των λιγνιτικών μονάδων στην Μεγαλόπολη.

Αυτή πρέπει να είναι η πραγματική περιβαλλοντική πολιτική του 21ου αιώνα. Όχι νέες «πυρές» μεταμφιεσμένες σε εργοστάσια «ενεργειακής αξιοποίησης». Η Πελοπόννησος δεν πρέπει να γίνει ο καυστήρας της χώρας.  

Μιχάλης Αντωνόπουλος

Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος

Το άρθρο Η καύση απορριμμάτων στην Τρίπολη ακυρώνει το Κλιματικό Συμβόλαιο της Καλαμάτας, των 100 Ευρωπαϊκών πόλεων για το 2030. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Ένα σοβαρό έλλειμμα των διευθύνσεων υδάτων, ειδικά της Πελοποννήσου με έδρα την Τρίπολη, είναι οι αδειοδοτήσεις που  δίνονται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, ώστε να παρακάμπτεται η συνηθισμένη διαδικασία αδειοδότησης μέσω διαύγειας.  Επίσης ένα μεγάλο περιβαλλοντικό ζήτημα είναι αυτές που όχι μόνο στερούνται άδεια χρήσης νερού εδώ και χρόνια και είναι ίσως χιλιάδες, αλλά από ότι προκύπτει δεν έχουν λάβει ακόμα πρωτόκολλο καταχώρησης στην αρμόδια υπηρεσία.

Το ερώτημα συνεπώς που αναδεικνύεται είναι ότι ενώ δίνονται αφειδώς άδειες εκεί που ζητούν οι νέοι ενδιαφερόμενοι καλλιεργητές δεν αδειοδοτούνται και δεν τακτοποιούνται οι υφιστάμενες υδροληψίες. Το  αποτέλεσμα είναι, να μειώνεται δραματικά η παροχή στις υφιστάμενες υδροληψίες.

Στη συνέχεια συνεχίζουν νέες γεωτρήσεις για να “πιάσουν” τα νέα μεγαλύτερα βάθη και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, που συνεχίζεται σήμερα με μεγαλύτερη ένταση και συχνότερα. Έτσι καταλήγουμε να  έχουμε χειρότερο ποιοτικά νερό και πολύ λιγότερο.

Άρα προσεγγίζουμε με μαθηματική ακρίβεια,  ένα μοντέλο άρδευσης που οδηγηθεί απόλυτα στην άνιση κατανομή του πλούτου, στην γήρανση και απαξίωση των εδαφών, και κυρίως στην ουσιαστική εγκατάλειψη των καλλιεργειών.

Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.

Το άρθρο Διευθύνσεις υδάτων. Άδειες για υπεράντληση υδροφορέων σε ολοένα και μεγαλύτερα βάθη εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Οι κατασκευαστικές εργασίες των Α/Γ και των συνοδών τους έργων είναι ιδιαίτερα εκτεταμένες και απαιτούν μεγάλης κλίμακας επεμβάσεις και θεμελιώσεις. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την εκτροπή ή την αδυναμία συλλογής υδάτων που τροφοδοτούν το σύνολο των πηγών και αποτελούν το 80% των πηγών τροφοδοσίας με καλής ποιότητας νερό για ύδρευση και άρδευση. Αντιλαμβανόμαστε συνεπώς ότι οποιαδήποτε επέμβαση στην κατεύθυνση ροής και στην κίνηση των επιφανειακών υδάτων, που είναι δεδομένη από την τοποθέτηση των  γιγαντο-ανεμογεννητριών σε συστοιχίες στην ίδια υδρολογική λεκάνη και στο ίδιο βεβαίως υδατικό σύστημα έχει τεράστιες επιπτώσεις στην δίαιτα αλλά και στην απόληψη, εν συνέχεια, αυτών των κρίσιμων υδατικών αποθεμάτων.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που μειώνει σε τρομακτικό ποσοστό τα ύδατα προς χρήση στα κατάντη στις πηγές υδροληψίας είναι οι νέες διαδρομές που ακολουθούν αυτά, στην πορεία τους στους μεγάλους υδάτινους αποδέκτες με τελικό προορισμό στη θάλασσα. Άρα με απλούς επιστημονικούς όρους αυξάνεται η απορροή και μειώνεται η κατείσδυση σε κρίσιμους υδατικούς όγκους των ατμοσφαιρικών κατακρημνισμάτων, που είναι ιδιαίτερα πλούσια στα μεγαλύτερα υψόμετρα λόγω της σημαντικής αύξησης της βροχομετρικής βαθμίδας, όσο ανεβαίνουμε. Οι επιπτώσεις είναι τεράστιες στο υδατικό δυναμικό προς χρήση ειδικά σε περιόδους λειψυδρίας. Απλούστατα το νερό ακολουθεί νέες διαδρομές και πηγαίνει ταχύτατα στη θάλασσα από πριν, δημιουργώντας ευκολότερα πλημμύρες και πολύ μικρότερη εναποθήκευση.

Τα φράγματα και όλα τα υδροληπτικά έργα κατάντη έχουν μεγάλο οικονομικό κόστος, είναι ελλειμματικά και δεν αποδίδουν τους αναμενόμενους υδατικούς πόρους για τους οποίους σχεδιάστηκαν και δαπανήθηκαν δισεκατομμύρια ευρώ. Το κόστος στην τοπική οικονομία τεράστιο με την ενίσχυση των υποδομών με νέα έργα.

Η τεκμηρίωση όλων αυτών είναι δεδομένη μέσα σε ειδικές περιβαλλοντικές μελέτες που συνδυάζουν υδρολογικά δεδομένα και η κείμενη νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα αποκλεισμού τέτοιων καταστροφικών ΑΠΕ όπως είναι ένα σημαντικό ποσοστό των αιολικών που με σκανδαλώδη ευκολία τροποποιούν τα υδατικά συστήματα και τις χρήσεις γης παραβαίνοντας την υφιστάμενη κατάσταση αειφορίας των υδατικών διαμερισμάτων σε αρκετές περιπτώσεις.

Σαφώς και υπάρχουν και μπορούν να τεκμηριωθούν ειδικές μελέτες για την άρτια και επιστημονική αποτροπή τους.  Εκεί που τα οφέλη είναι μηδαμινά για την τοπική κοινωνία και κυρίως για την εθνική οικονομία. Τα έργα κλιματικής προσαρμογής απαιτούν δισεκατομμύρια ευρώ και ιδιαίτερα αυτά που έχουν σχέση με την ενίσχυση των υδατικών πόρων όπως φράγματα και πρόσφατα οι ενεργοβόρες αφαλατώσεις, άρα ποιος ο λόγος να επιταχύνουμε ή να απαξιώσουμε την ύπαρξη τους.

Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.

Το άρθρο ΑΠΕ και υδροληπτικά έργα υποβαθμίζουν τις ελληνικές κορυφογραμμές εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Στις περιοχές που θα κινδυνεύσουν σε περίπτωση ακραίων βροχοπτώσεων είναι η Καλαμάτα, σύμφωνα με το διευθυντή του Εργαστηρίου Μελέτης και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών στο ΕΚΠΑ, δρα Χαράλαμπο Κράνη, ο οποίος σε μια μεγάλη συνέντευξη στο «News247.gr» εξηγεί τι συμβαίνει στην Ελλάδα και αν υπάρχει… σωσμός.

Με αφορμή τις δηλώσεις του κ. Κράνη, ο γεωλόγος – γεωτεχνικός Περιβάλλοντος, Μιχάλης Αντωνόπουλος, μιλώντας στο «Θάρρος» χαρακτηρίζει την Καλαμάτα ευάλωτη σε πλημμύρες, βρίσκει ομοιότητες με την πόλη Βαλένθια στην Ισπανία και τονίζει πως από τις φονικές πλημύρες του 2016 τίποτα από ό,τι συνετέλεσε σε αυτή την καταστροφή δεν έχει διορθωθεί.

Όπως λέμε Νέδοντας…
Στη συνέντευξή του ο κ. Κράνης αναφέρεται εκτενώς στην περίπτωση της Αθήνας και ειδικά στον Κηφισό, τονίζοντας ότι το κύριο πρόβλημα που υπάρχει στο ποτάμι της Αθήνας -και σε όποιο άλλο ποτάμι έχουμε «θάψει» σε αυτήν τη χώρα, σε αστικές περιοχές, όπως λέει χαρακτηριστικά- είναι ότι δε διατηρήθηκε η ζώνη υπερχείλισης.

Ο δρ. Κράνης εξηγεί απλά και κατανοητά το δεδομένο που «δένει» τα χέρια αυτών που αναζητούν λύσεις. «Ένα ποτάμι έχει μία φυσική λεκάνη, έχει μία φυσική κοίτη απορροής. Αυτή η φυσική κοίτη απορροής τι είναι ουσιαστικά; Είναι ο αγωγός μεταφοράς όχι μόνο νερού, αλλά και φερτών υλών: στη “φυσική” του κατάσταση, το ποτάμι μεταφέρει ίζημα, αλλά στις περιπτώσεις των ρεμάτων μας (που δυστυχώς είναι πολλές) παρασύρονται και μεταφέρονται υλικά που έχουμε παράνομα απορρίψει είτε στις όχθες ή ακόμα και μέσα στην κοίτη (μπάζα, σκουπίδια…).

Το ποτάμι έχει μια συγκεκριμένη δυνατότητα παροχής, όπως ένας σωλήνας -μεταφέρει κάτι, κάποιο υλικό. Από τη στιγμή που εγώ θα αλλοιώσω τα χαρακτηριστικά αυτής της κοίτης του, επηρεάζω αυτήν τη δυνατότητα.

Πώς την έχω αλλοιώσει; Πρώτον, έχω τσιμεντώσει τις κοίτες. Από τη στιγμή που θα τσιμεντώσω πλήρως την κοίτη ενός ποταμού, μειώνω τη δυνατότητα κατείσδυσης -κάποια ποσότητα νερού κατεισδύει, δηλαδή μπαίνει στο έδαφος. Επιπλέον, αυξάνω την ταχύτητα ροής του νερού, άρα και τη δυνατότητά του να διαβρώσει, με αποτέλεσμα συχνά να παρατηρούνται αστοχίες στα πρανή, ακόμα και αν αυτά έχουν επενδυθεί.

Οι φυσικές κοίτες σπανιότατα είναι ευθύγραμμες. Ακολουθούν μία πορεία κυματοειδή και η ταχύτητα ροής του ποταμού ρυθμίζεται με φυσικό τρόπο. Έχουμε, δηλαδή, σημεία που το ποτάμι ρέει πιο ήπια όπως μεταφέρει το νερό του και τα υλικά του.

Επίσης, κάθε μεγάλο ποτάμι σε συνθήκη πλημμυρικής παροχής έχει τη δυνατότητα να ξεχειλίσει -όλα τα ποτάμια ξεχειλίζουν. Τι συμβαίνει σε αυτήν την περίπτωση; Υπάρχει μια ζώνη εκατέρωθεν του ποταμού, που είναι η ζώνη υπερχείλισης. Το πλάτος αυτής της ζώνης εξαρτάται από τα χαρακτηριστικά του ποταμού (μπορεί να είναι και αρκετές εκατοντάδες μέτρα σε μεγάλα ρέματα) και οφείλουμε να την έχουμε ελεύθερη», σημειώνει ο καθηγητής.

Και η Καλαμάτα
Όπως λέει ο δρ, Κράνης, αντιμετωπίζουμε κι ένα ακόμα πρόβλημα: «Έχουμε μεγάλα θέματα στις αστικές περιοχές με την οριοθέτηση ρεμάτων. Η οριοθέτηση ενός ρέματος που έχει πάρα πολλές παραμέτρους, είναι ένα πράγμα που γίνεται δύσκολα, δύσκαμπτα και απαιτεί πολύ χρόνο».

«Το θέμα είναι να προστατεύσουμε περιοχές που είναι υπό ανάπτυξη, που δομούνται για λόγους κατοικίας ή άλλους, ώστε να τις σώσουμε. Εμείς όμως, συνεχίζουμε να επεκτεινόμαστε χωρίς σχετικές προφυλάξεις» σημειώνει ο ειδικός.

«Γνωρίζω ότι υπάρχει μια κίνηση από το αρμόδιο υπουργείο προς αυτήν την κατεύθυνση, αλλά δεν ξέρω σε ποιο βαθμό έχει ωριμάσει αυτή η κατάσταση και πώς μπορούν να υλοποιηθούν, δεδομένου του πλέγματος όλων αυτών των διαδικασιών (νομοθετικό, κατασκευαστικό κ.λπ.). Είναι πάρα πολύ δύσκολα τα πράγματα. Τουλάχιστον ας σώσουμε ό,τι δεν έχει καταστραφεί ακόμα».

Μάλιστα, ο κ. Κράνης υπογραμμίζει ότι έχουμε αλλοιώσει τραγικά το περιβάλλον, ενώ επικεντρώνεται στα ποτάμια που διατρέχουν πόλεις όπως ο Κηφισός, καθώς επηρεάζουν έμμεσα ή άμεσα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού. Γι’ αυτό, όπως λέει, την ίδια ώρα, αντίστοιχο πρόβλημα αντιμετωπίζουν η Πάτρα, η Καλαμάτα και η Κόρινθος –και να μην ξεχνάμε τις πόλεις της Θεσσαλίας που επλήγησαν από πρόσφατα πλημμυρικά φαινόμενα.

Τι γίνεται τώρα
Ο δρ Κράνης ισχυρίζεται ότι «μια πρακτική λύση θα ήταν να κάνουμε καινούργιες μελέτες, για τη λεκάνη απορροής των ποταμών που έχουμε τσιμεντώσει. Να δούμε αν μπορούμε να απελευθερώσουμε κάποια ρέματα.

Πέραν των κτηρίων που υπάρχουν στα όρια των ρεμάτων, σε διάφορες περιοχές υπάρχουν σπίτια κυριολεκτικά μέσα στην κοίτη του ποταμού. Αυτά δε θα έπρεπε καν να υπάρχουν. Η ελληνική Πολιτεία, ωστόσο, διαχρονικά τα κράτησε, τα νομιμοποίησε και έτσι τώρα οι ιδιοκτήτες μπορούν να πουν ότι δεν γκρεμίζουν κάτι που είναι νόμιμο εδώ και 50 χρόνια».

Το δεδομένο, ωστόσο, είναι ότι «τον τελευταίο καιρό ζούμε συνεχώς ακραία φαινόμενα, που πολλές φορές είναι και απρόβλεπτα. Είδατε τι έγινε στη Βαλένθια. Μιλάμε για φαινόμενα περιοδικότητας 50, 100 ή 500 χρόνων, αλλά αυτό είναι μια απλή στατιστική. Τα “ξερά” νούμερα δε μας λένε συνήθως πολλά πράγματα, ειδικά την εποχή των έντονων κλιματικών φαινομένων που εκδηλώνονται άτακτα. Ωστόσο, εάν μιλάμε για έργα που μπορούν να καλύψουν και να αντιμετωπίσουν στατιστικά φαινόμενα 500 χρόνων, αναφερόμαστε σε φαραωνικά έργα από ένα σημείο κι έπειτα, τα οποία είναι εξαιρετικά δύσκολο να υλοποιηθούν, για τεχνικούς, οικονομικούς, αλλά και νομικούς περιορισμούς.

Πιθανότατα, λοιπόν, θα πρέπει να γίνουν βιώσιμες και εφαρμόσιμες παρεμβάσεις μικρότερης κλίμακας, που θα έχουν να κάνουν με άλλα πράγματα, όπως η απελευθέρωση κάποιων κλάδων ώστε να ρέουν ελεύθερα, η βελτίωση της απορροής των ομβρίων, μέσα από κατάλληλα υδραυλικά έργα. Σε κάθε περίπτωση είναι ένα σύνθετο πλέγμα, ειδικά σε δομημένα περιβάλλοντα.

Εκτιμώ ότι τα πολύ έντονα δομημένα περιβάλλοντα, όπως η Αθήνα, είναι σε μεγάλο βαθμό καταδικασμένα. Θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε νομικά ζητήματα, νομοτεχνικά, οικονομικά, τεχνικά, ιδιοκτησιακά κ.ά., τη στιγμή που αν πάμε να κάνουμε διαπλάτυνση δρόμου και “πέσουμε” σε αυθαίρετο, χρειάζονται δέκα χρόνια για να το απαλλοτριώσουμε.

Μπορούμε έτσι να περισώσουμε ό,τι μπορούμε και σταδιακά να κάνουμε μικρά έργα στον αστικό ιστό, που θα αποτελέσουν μια μικρή ανακουφιστική δικλείδα. Οπωσδήποτε θα πρέπει να προχωρήσουμε και σε μεγαλύτερες παρεμβάσεις, αλλά για εμένα αυτό είναι το πολύ μεγάλο στοίχημα, που πολύ φοβάμαι ότι δεν μπορεί να κερδηθεί εύκολα», καταλήγει ο κ. Κράνης.

Δεν έχει γίνει τίποτα από το 2016
Αναφερόμενος στο ζήτημα της Καλαμάτας ο γεωτεχνικός Περιβάλλοντος, Μιχάλης Αντωνόπουλος, τονίζει ότι η πόλη μας είναι ευάλωτη σε πλημμύρες και, δυστυχώς, το παρελθόν το έχει αποδείξει, ενώ και η γεωμορφολογία της ενισχύει τον εν λόγω ισχυρισμό. «Κι αν παρατηρήσουμε τη Βαλένθια, θα διαπιστώσουμε ότι έχουμε πολλά κοινά στοιχεία με τη μορφολογία της Καλαμάτας, ενώ και οι δύο έχουν ένα μεγάλο ποτάμι που διασχίζει την πόλη», προσθέτει.

Επίσης, παρατηρεί ότι η Καλαμάτα είναι από τις πόλεις που έχει το μεγαλύτερο ποσοστό της δομημένης έκτασής της σε χαρακτηρισμένη ζώνη δυνητικού κινδύνου πλημμύρας. «Και μάλιστα, αυτές οι ζώνες έχουν καθορισθεί για πλημμυρικά μοντέλα πολύ μικρότερα από αυτά που είδαμε στη Βαλένθια ή στη Θεσσαλία. Η Καλαμάτα έχει υστέρηση σε έργα αντιπλημμυρικής προστασίας και το κυρίαρχο, το μεγάλο αντιπλημμυρικό έργο, δεν έχει γίνει ακόμα. Και δυστυχώς, σε ό,τι δημιούργησε πρόβλημα στις πλημμύρες του 2016, δεν έχει γίνει κάτι για να αρθεί αυτή η επικινδυνότητα»,  υπογραμμίζει ο κ. Αντωνόπουλος.

Της Βίκυς Βετουλάκη

Πηγή: www.tharrosnews.gr

Το άρθρο Η Καλαμάτα στις περιοχές που κινδυνεύουν αν βρέξει ακραία εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Από Μ. Αντωνόπουλο, Σύμβουλο γεωλόγο – γεωτεχνικό περιβάλλοντος. Μ.Sc. 

               Είναι γεγονός ότι τα αιολικά πάρκα αποτελούν μαγνήτη  για πολλούς επενδυτές των ΑΠΕ και ειδικά τους μεγάλους.  Το τελευταίο διάστημα παρατηρούνται μεγάλες εξαγορές και ανακατατάξεις στον πίνακα των επενδυτών.

Όλα αυτά όμως δεν είναι τυχαία. Μεγάλο ρόλο έχουν οι απανωτές αποφάσεις για απόρριψη ενστάσεων πολιτών και φιλοπεριβαλλοντικών οργανώσεων από το συμβούλιο της επικρατείας για την εγκατάσταση και λειτουργίας τους.  Ιδιαίτερο δε είναι το ενδιαφέρον σε περιοχές προστασίας Νατούρα και σε δασικές αναδασωτέες εκτάσεις.

Ας δούμε την περίπτωση στο Μαυροβούνι της νότιο δυτικής Μεσσηνίας.

Τι αναμένεται να προκύψει από την εγκατάσταση και κυρίως από την λειτουργία του Αιολικού πάρκου, στην εγγύτερη περιοχή του έργου, και αν όλα αυτά είναι αναστρέψιμα.

Ας δούμε το ανάγλυφο της περιοχής και ποια η σχέση ανάγλυφου και μεγέθους αιολικών εγκαταστάσεων. Το ανάγλυφο είναι της τάξης των 400 μέτρων από την επίπεδη βάση και ο κάθε πυλώνας η στέλεχος της ανεμογεννήτριας είναι περί τα 200 μέτρα από το σημείο στήριξης και ασφάλειας σε σχέση με το έδαφος.

Άρα δημιουργείτε η σχέση δύο προς ένα 2/1.  Πολύ αρνητική παράμετρος για τη λειτουργία της επένδυσης αφού είναι δυσανάλογο του ύψους του μικρού όρους Μαυροβούνι, με αποτέλεσμα την οπτική ρύπανση, την εναλλασσόμενη σκίαση, τον θόρυβο αλλά κυρίως την εγγύτητα του πάρκου με τις κατοικημένες ζώνες και το ανθρωπογενές και φυσικό περιβάλλον.  Όσο μεγαλύτερο ύψος έχουν οι ανεμογεννήτριες σε σχέση με το ανάγλυφο, τόσο πιο μακριά είναι ορατές και αισθητές οι μόνιμες επιπτώσεις τους.

Θα έπρεπε να υπάρχει περιορισμός ύψους και κατά συνέπεια και ισχύος γιατί μειώνεται η ανθεκτικότητα και η φέρουσα ικανότητα του όρους Μαυροβούνι αλλά και της περιοχής περιβαλλοντικά.

Οι περιβαλλοντικοί όροι που δίνονται στα αιολικά πάρκα μικρά η μεγάλα, σε μικρά η μεγάλα όρη, σε ζώνες προστασίας Νατούρα η αναδασωτέες εκτάσεις είναι παρεμφερής αν όχι πανομοιότυποι.

Και το ερώτημα είναι. Υπάρχουν παντού οι ίδιες συνθήκες και φυσικό – γεωγραφικοί παράμετροι.

Έχει αποδειχθεί σε σχετικές μελέτες ότι τα αιολικά πάρκα λειτουργούν στην πραγματικότητα ως ανεμοθραύστες. Δηλαδή εκμηδενίζουν την ταχύτητα του ανέμου, με αποτέλεσμα να μειώνετε η κινητική ενέργεια και στην ευρύτερη ζώνη πίσω από αυτά να αποσβένεται η ροή του. Είναι σαν να σταματάς ένα ποτάμι με νερό και να μειώνεις την ταχύτητα του. Τα ρευστά ακολουθούν τους ίδιους κανόνες. 

Άρα αναμένονται επιπτώσεις σημαντικότατες στο μικροκλίμα της περιοχής.

Το φαινόμενα της Ανδαλουσίας που έχει χρόνια να βρέξει μερικές φορές είναι μια κλασική περίπτωση που σχετίζεται με την έντονη παρουσία αιολικών εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας.

Ως γνωστών οι άνεμοι και ειδικά οι θυελλώδεις μεταφέρουν τεράστιες ποσότητες από υγρές μάζες ειδικότερα όταν έρχονται από ζεστές θάλασσες. 

Επίσης δημιουργούν αυξομειώσεις στην θερμοκρασία του εδάφους και αλλάζουν την πίεση της ατμόσφαιρας. Δηλαδή το βαρομετρικό από χαμηλό σε υψηλό και αντίστροφα.

Άλλη ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή είναι η δημιουργία τροποποιημένου υδατικού συστήματος, αφού υπάρχει αλλαγή στην χλωρίδα και αλλαγή της δίαιτας των επιφανειακών υδάτων μετά την τελευταία πυρκαγιά αλλά και ιδιαίτερα μετά την εγκατάσταση αυτών.

Ειδικά σε περιοχές που είναι σε κακή ποσοτική και ποιοτική κατάσταση η σε καθεστώς προστασίας. 

Γνωρίζουμε ότι η περιοχή Βασιλιτσίου Χρυσοκελλαριάς και Κορώνης στα ανατολικά πλήττονται έντονα από την ανομβρία και την λειψυδρία. Οι νέες γεωτρήσεις βγάζουν ” θάλασσα” δηλαδή υφάλμυρα ύδατα κλπ.

Τα υδατορέματα λειτουργούν μόνο με πλημμυρικές παροχές που είναι πολύ επικίνδυνες επειδή υπάρχουν πολλές καμένες και αποψιλωμένες αγροτοδασικές εκτάσεις και μεγάλη διάβρωση και αποσάθρωση των εδαφών πέριξ και στην ευρύτερη ζώνη επιρροής των αιολικών πάρκων που μπορεί να φθάσει και τα 5 με 10 χλμ σε περίπτωση που η αναλογία όρος προς ανεμογεννήτριες είναι μικρότερη του 5/1. Δηλαδή όσο μικραίνει η διαφορά τόσο πιο επικίνδυνα περιβαλλοντικά γίνονται. 

Άρα χωρίς να πρέπει να αναφερθούμε σε πολλές άλλες σοβαρές επιπτώσεις που σχετίζονται με την ζώνη προστασίας Natura 2000, για να αναπτύξουμε περισσότερα επιχειρήματα, δημιουργούνται πολλά ερωτήματα, γιατί τα μεγάλα αιολικά πάρκα μπορούν να λειτουργούν με τις ίδιες επιπτώσεις με τα μικρά και μάλιστα σε θέσεις που δεν ικανοποιούν αποδεδειγμένα περιβαλλοντικά κριτήρια η δεν έχουν γίνει μετρήσεις που να βεβαιώνουν και να αποδεικνύουν την αθωότητα τους.

Περιττό να υπογραμμίσουμε ότι ΔΕΗ στην λειτουργία των μονάδων της, έπρεπε να καταθέτει συνεχείς μετρήσεις για τα νερά και την ποιότητα της ατμόσφαιρας όπου λειτουργούσαν λιγνιτικές μονάδες η υδροηλεκτρικά έργα παραγωγής ενέργειας με μετρήσεις στην οικολογική παροχή του υδατορέματος ανάλογα με τις ετήσιες υδρομετεωρολογικές  παραμέτρους.

Σε όλες τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν στο συμβούλιο της Επικρατείας αναφέρονται σε μη εγκατεστημένα πάρκα και όχι στη λειτουργία και εγκατάσταση νέων που εκεί αποδεικνύεται στην πράξη η συνέπεια τήρησης των όρων της ΜΠΕ και συγκεκριμένα της ΑΕΠΟ.  Γεγονός που τις περισσότερες φορές παραβιάζεται κατάφορα.

Γιατί αν όλα αυτά λειτουργούσαν με αναστρέψιμα προβλήματα και επιπτώσεις στο περιβάλλον δεν θα υπήρχαν περιβαλλοντικοί όροι και μελέτες. Άρα η περιβαλλοντική ζημιά υπάρχει. Το θέμα είναι που και πόσο, καθώς και με ποιες μετρήσεις και στοιχεία αποδεικνύεται. Επιστημονικά άρθρα, μελέτες και τεκμηρίωση υπάρχει.

Συνεπώς η περίπτωση του αιολικού του Μαυροβουνίου του Δήμου Πύλου Νέστορος είναι κραυγαλέα και μπορούν να προσβληθούν οι όροι της ΑΕΠΟ γιατί η εγγύτερη περιοχή είναι σε καθεστώς προστασίας και πολύ ιδιαίτερη περιβαλλοντικά. 

Μια προσπάθεια ανάδειξης των ιδιαίτερων περιβαλλοντικών συνθηκών και αξίας της μπορεί να γίνει καλύτερα κατανοητή από την εκπόνηση της ειδικής περιβαλλοντικής μελέτης και των νέων χωροταξικών σχεδίων.

Θα μπορούσε δε η περίπτωση του Μαυροβουνίου Μεσσηνίας, να χαρακτηρισθεί ως μοναδική στην Ελλάδα και την Ευρώπη ίσως, αν κρίνουμε από τα σχετικά μεγέθη εφαρμογής που άλλαξαν με τροποποίηση προς το δυσμενέστερο σενάριο. Δηλαδή μεγαλύτερες ανεμογεννήτριες σε μικρότερο και περιβαλλοντικά ευάλωτο χώρο, όπως είναι οι αναδασωτέες εκτάσεις, η ζώνη Νατούρα και το τροποποιημένο υδατικό σύστημα.

Σε κάθε περίπτωση τα αιολικά δεν έχουν το ίδιο μέγεθος επιπτώσεων σε σχέση με άλλες ΑΠΕ. Πρόκειται για μηδαμινά έως αρνητικά οφέλη από την εγκατάσταση και λειτουργίας τους, σε θέσεις όπως οι πανέμορφες μοναδικές νοτιοδυτικές ακτές της Μεσσηνίας.  Λειτουργούν επίσης ως τροχοπέδη με ανασταλτικό χαρακτήρα για την περαιτέρω ανάπτυξη του ποιοτικού τουρισμού, εκτοπίζοντας τα θέλγητρα του τόπου μας και μειώνοντας τους οικονομικούς πόρους των κατοίκων. 

Αυτό προκύπτει από το γεγονός ότι δεν τοποθετούνται εκεί που υπάρχουν δάση, αλλά εκεί που καίγονται. Δηλαδή όπου υπάρχουν δημόσιες δασικές η ακόμα και αναδασωτέες εκτάσεις και γενικά όχι σε ιδιωτικές εκτάσεις που έχουν καλλιέργειες η είναι χέρσες.

Συνεπώς τα ενεργειακά οφέλη από το αποτύπωμα του άνθρακα λόγω ρύπων εκμηδενίζονται από την απουσία των δέντρων που κάηκαν η αποψιλώθηκαν. 

Ας θυμόμαστε ότι στην φύση δεν υπάρχουν ανταμοιβές παρά μόνο συνέπειες.

Το άρθρο Αιολικές υπερβάσεις στην Μεσσηνία. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Νέα δεδομένα δημιουργούνται με την κλιματική προσαρμογή που απαιτείται για το 2030.  Η αύξηση των τιμών ενέργειας σε συνδυασμό με τα συγκοινωνιακά ζητήματα που υπάρχουν στις σύγχρονες πόλεις επαναπροσδιορίζουν τους στόχους μας στα κλιματικά συμβόλαια και στη σχέση μας με τους δημότες.

Η Καλαμάτα είναι βεβαίως μια από τις γρηγορότερα εξελισσόμενες σύγχρονες πόλεις με έμφαση στους συγκοινωνιακούς κόμβους, το λιμάνι, το αεροδρόμιο, το υδατοδρόμιο, τους αυτοκινητόδρομους και τις υποδομές για οχήματα σταθερής τροχιάς.

Υπάρχει όμως και έντονος προβληματισμός για θέσεις στάθμευσης, ανυπαρξία χώρων, στενοί δρόμοι και σοκάκια, κυκλοφοριακή συμφόρηση και δυσκολία μετακίνησης σε συνδυασμό με υψηλή επικινδυνότητα στο οδικό δίκτυο.  

Μια νέα συγκοινωνιακή μελέτη δύσκολα θα έφερνε οριστικές λύσεις και καθαρά περιβαλλοντικά αποτελέσματα. 

Ο στόχος σήμερα είναι μονόδρομος. Αφήνουμε το αυτοκίνητο και χρησιμοποιούμε μέσα μαζικής μεταφοράς με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και μηδενικούς ρύπους.

Στην κατεύθυνση αυτή προτάθηκε πρόσφατα στο ΔΣ του Δήμου Καλαμάτας η εκπόνηση περιβαλλοντικής προμελέτης προέγκρισης χωροθέτησης ενός τέτοιου μέσου και δραστηριότητας.

Η μελέτη θα περιλαμβάνει τον αρχικό σχεδιασμό στην υφιστάμενη γραμμή του ΟΣΕ από αεροδρόμιο έως υδατοδρόμιο, και σε δεύτερη φάση την επέκταση της γραμμής στον άξονα της Ναυαρίνου μέχρι το ξενοδοχείο Φιλοξένια και προς βορρά μέχρι την κεντρική αγορά, στη θέση του νότιου πάρκινγκ, στην καρδιά δηλαδή της πόλης. Από εκεί πας παντού με αφετηρία τον σταθμό των ΚΤΕΛ. 

Τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι σε μέγεθος μικρών λεωφορείων και ηλεκτρικά με επαναφορτιζόμενες μπαταρίες όπως ακριβώς τα σύγχρονα ηλεκτρικά οχήματα. Η παροχή θα είναι από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Ο φορέας διαχείρισης των γραμμών θα είναι το Αστικό ΚΤΕΛ Καλαμάτας στα πρότυπα των γραμμών εκμετάλλευσης των αστικών λεωφορείων σήμερα.  Ενδέχεται να συμμετέχουν και άλλοι φορείς. 

Ήδη η σημερινή διοίκηση κατόπιν συζητήσεων έχει ενδιαφερθεί για μια τέτοια νέα προοπτική, εκφράζοντας το ενδιαφέρον της.

Το ίδιο ανέφερε στο πρόσφατο ΔΣ ο δήμαρχος Καλαμάτας κύριος Βασιλόπουλος κατόπιν της πρότασης που κατατέθηκε από τον ανεξάρτητο δημοτικό σύμβουλο και Γεωτεχνικό περιβάλλοντος κ. Μιχάλη Αντωνόπουλο.

Σε κάθε περίπτωση η λειτουργία μια τέτοιας γραμμής ενός ιδιαίτερα φιλικού μέσου μεταφοράς είναι απόλυτα εφικτή και ιδανική για μια πόλη σαν την Καλαμάτα. 

Θα λύσει πολλαπλά συγκοινωνιακά ζητήματα. Θα τύχει άμεσης εκμετάλλευσης από το αστικό ΚΤΕΛ και αποδοχής από το σύνολο των δημοτών αλλά και των δημοτικών παρατάξεων.

Η χρηματοδότηση είναι δεδομένη απο το ταμείο ανάκαμψης για την επέκταση των γραμμών. Όσο αναφορά τις αρχικές δαπάνες λειτουργίας και αναβάθμισης του υφιστάμενου δικτύου του ΟΣΕ, θα καλυφθούν από τους πόρους της κλιματικά ουδέτερης πόλης και επιχορήγησης του δήμου για την λειτουργία των νέων γραμμών του αστικού ΚΤΕΛ. 

Η μεγαλύτερη συνεπώς πρόκληση για την Καλαμάτα του 2030.

Το άρθρο Η νέα γραμμή τραμ και η κλιματικά ουδέτερη Καλαμάτα εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Αντιπλημμυρικά έργα: “Αποκλειστικά επιστημονικά και όχι πολιτικά τα κριτήρια για να γνωμοδοτήσουμε ως Δημοτικό Συμβούλιο για το μέλλον της πόλης μας”

Οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής έχουν ήδη επηρεάσει ολόκληρο τον πλανήτη, καθώς βρισκόμαστε όλο και πιο συχνά αντιμέτωποι με ακραίες καιρικές συνθήκες όπως η ξηρασία, η υπερβολική ζέστη, οι δυνατές βροχές, οι πλημμύρες και οι κατολισθήσεις. Άλλες συνέπειες της ραγδαίας κλιματικής αλλαγής είναι η αύξηση της στάθμης της θάλασσας, η μείωση των υδατικών αποθεμάτων στην ξηρά, η οξύνιση των θαλασσών και η απώλεια βιοποικιλότητας. Προκειμένου να περιοριστεί η παγκόσμια αύξηση της θερμοκρασίας κατά 1,5 βαθμό Κελσίου – όριο που η Διακυβερνητική Επιτροπή για την κλιματική αλλαγή κρίνει ως ασφαλές – κρίνεται αναγκαία η επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας έως τα μέσα του 21ου αιώνα.

“Στους στόχους αυτούς για τον δήμο Καλαμάτας, έχει προταθεί η αξιοποίηση των μεγάλων απορροών του Ταϋγέτου αλλά και των σημαντικών πηγών του Πηδήματος και του Αγίου Φλώρου, που δίνουν την ευκαιρία για τη δημιουργία φραγμάτων, τεχνητών λιμνών και υδάτινων πάρκων”.

Η κατανάλωση ενέργειας για ύδρευση, θα γίνεται με μηδενικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, λόγω της υδροκίνησης καθώς και της συγκράτησης των υδάτων που ενισχύουν αειφόρα το φυσικό περιβάλλον χωρίς τις εκπομπές ρύπων. Η διατήρηση της βιοποικιλότητας και η ενίσχυση των δασικών εκτάσεων απορροφούν εκατοντάδες τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Γεγονός που σταθεροποιεί η καθυστερεί σημαντικά την αύξηση της θερμοκρασίας στην ευρύτερη περιοχή. Όσον αναφορά τα ύδατα είναι σημαντικό να επισημάνουμε προτάσεις για την πλήρη αξιοποίηση και εκμετάλλευση τους μέσω της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης. Επίσης όπως αναφέραμε με συνεχείς παρεμβάσεις θα πρέπει τα πλεονάζοντα ύδατα της πλημμυρικής παροχής να μένουν σε λεκάνες ανάσχεσης η φράγματα και λιμενοδεξαμενές προκείμενου να κάνουμε αποθήκευση και τεχνητό εμπλουτισμό και να καθυστερούν να φτάσουν στην θάλασσα.
Η επάρκεια του Νέδοντα και κατ’ επέκταση η επάρκεια της περιβαλλοντικής μελέτης των αντιπλημμυρικών έργων είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό θέμα για το δήμο Καλαμάτας.

“Οι μελέτες αυτού του αντικειμένου απαιτούν διερεύνηση σε βάθος και εξειδικευμένα κριτήρια και μοντέλα προσομοίωσης. Κρίνονται αποκλειστικά από επιστημονικά και όχι πολιτικά κριτήρια για να γνωμοδοτήσουμε με ασφάλεια ως ΔΣ για το μέλλον της πόλης μας”.

Η σημαντικότερη παράμετρος στην ΜΠΕ που θα έπρεπε να εξεταστεί είναι η απώλεια υδατικών αποθεμάτων στο υπέδαφος και τον υδροφόρο ορίζοντα της πεδινής ζώνης της Καλαμάτας και της λεκάνης του Νέδοντα, λόγω ταχείας μεταφοράς του νερού στη θάλασσα. Αποτέλεσμα είναι το έλλειμμα αυτό σε μια ήδη υποβαθμισμένη ζώνη που είναι στο κόκκινο λόγω έλλειψης νερού να μετατραπεί σε μείζον περιβαλλοντικό ζήτημα από την εισχώρηση του θαλάσσιου νερού στο υπέδαφος της Καλαμάτας, προκειμένου να ισορροπήσει την αλλαγή που θα επιφέρει το άνοιγμα και η διεύρυνση του Νέδοντα.

Όλα αυτά θα έχουν άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής, με αύξηση της αλατότητας, ταπείνωση της στάθμης του υδροφόρου ορίζοντα, μείωση και υποβάθμιση της αγροτικής παραγωγής, αλάτωση των εδαφών, αλλαγή σε χλωρίδα και πανίδα, ερημοποίηση και πολλά άλλα.

“Προφανώς θα πρέπει να προταθεί η λύση που έχει εξετάσει ήδη η δημοτική αρχή με την εισήγηση για την κατασκευή φράγματος στην περιοχή της Αρτεμισίας, όπως προσδιορίζεται στην αναγνωριστική υδρογεωλογική έκθεση που κατατέθηκε για την εξομάλυνση των επιπτώσεων και έγινε αποδεκτή με ενδιαφέρον ως εναλλακτική πρόταση από τον κύριο Καρνέση υπεύθυνο του φορέα υλοποίησης του έργου από το ΥΠΕΚΑ”.

Ο ίδιος μου ζήτησε να του αποστείλουμε την σχετική υδρογεωλογική έκθεση που προτείναμε στη συνάντηση που έγινε πριν ένα χρόνο στο δημαρχείο με αντικείμενο την ΜΠΕ, και την αποδοχή της πρότασης με τη σύμφωνη γνώμη των παρατάξεων του δημοτικού συμβουλίου.

Στην υδρογεωλογική έκθεση προσδιορίζεται με μεγάλη σαφήνεια ότι ένα ποσοστό της τάξης του 20% του συνολικού όγκου των νερών της πλημμυρικής παροχής είναι αυτό που δεν επαρκεί να διέλθει από τη σημερινή διατομή του χειμάρρου”.

Αν λοιπόν αυτή τη ποσότητα, την κρατήσουμε και την αποθηκεύσουμε με ένα μικρό φράγμα στην περιοχή Αρτεμισίας που διέρχεται και ο κύριος όγκος των υδάτων της λεκάνης απορροής, δεν θα δημιουργηθεί το παραμικρό πρόβλημα πλημμύρας. Επιπροσθέτως θα έχουμε πολλές θετικές επιπτώσεις και ελάχιστες ίσως και μηδενικές αρνητικές. Δηλαδή τεχνητό εμπλουτισμό των υδροφόρων στρωμάτων, λεκάνη κατάκλισης για αναψυχή και δραστηριότητες περιβάλλοντος, ποσότητες για άρδευση και ύδρευση ακόμα και της Καλαμάτας με φυσική ροή. Δυνατότητα παραγωγής ενέργειας και πολλά άλλα.

Με δυσκολία θα βρούμε μη αναστρέψιμες αρνητικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις σε ένα τόσο σημαντικό αναπτυξιακό έργο για τον Ταΰγετο και το δήμο Καλαμάτας.
Ακόμα και αρνητικές επιπτώσεις που σχετίζονται με οικονομικά μεγέθη και κριτήρια κατασκευής και λειτουργίας του υδραυλικού έργου κατασκευής ταμιευτήρα εμπλουτισμού – άρδευσης – ύδρευσης.

“Συνεπώς η πρόταση κατασκευής του φράγματος ανοίγει το δρόμο για την διάσωση της Καλαμάτας και την απαλλαγή της από το φόβο της πλημμύρας”.

Επίσης τα άλλα γειτονικά υδατορέματα θα μπορούν να διευθετηθούν ανάλογα, μέσα από την υφιστάμενη κοίτη του χειμάρρου, όταν δεν μπορούν να εκφορτιστούν από τη δική τους που είναι ήδη διευθετημένη και διέρχονται από τον αστικό ιστό.
Η αναπτυξιακή προοπτική του τόπου μας προχωρά μέσα από σύγχρονα έργα υποδομής που προσαρμόζονται στις απαιτήσεις της κλιματικής αλλαγής και της ενεργειακής και επισιτιστικής κρίσης που απειλεί το σημερινό άνθρωπο.

Το άρθρο Η πρόταση κατασκευής φράγματος ανοίγει το δρόμο για τη διάσωση της Καλαμάτας και την απαλλαγή της από το φόβο της πλημμύρας εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.