Ένα σοβαρό έλλειμμα των διευθύνσεων υδάτων, ειδικά της Πελοποννήσου με έδρα την Τρίπολη, είναι οι αδειοδοτήσεις που  δίνονται με τη διαδικασία του κατεπείγοντος, ώστε να παρακάμπτεται η συνηθισμένη διαδικασία αδειοδότησης μέσω διαύγειας.  Επίσης ένα μεγάλο περιβαλλοντικό ζήτημα είναι αυτές που όχι μόνο στερούνται άδεια χρήσης νερού εδώ και χρόνια και είναι ίσως χιλιάδες, αλλά από ότι προκύπτει δεν έχουν λάβει ακόμα πρωτόκολλο καταχώρησης στην αρμόδια υπηρεσία.

Το ερώτημα συνεπώς που αναδεικνύεται είναι ότι ενώ δίνονται αφειδώς άδειες εκεί που ζητούν οι νέοι ενδιαφερόμενοι καλλιεργητές δεν αδειοδοτούνται και δεν τακτοποιούνται οι υφιστάμενες υδροληψίες. Το  αποτέλεσμα είναι, να μειώνεται δραματικά η παροχή στις υφιστάμενες υδροληψίες.

Στη συνέχεια συνεχίζουν νέες γεωτρήσεις για να “πιάσουν” τα νέα μεγαλύτερα βάθη και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος, που συνεχίζεται σήμερα με μεγαλύτερη ένταση και συχνότερα. Έτσι καταλήγουμε να  έχουμε χειρότερο ποιοτικά νερό και πολύ λιγότερο.

Άρα προσεγγίζουμε με μαθηματική ακρίβεια,  ένα μοντέλο άρδευσης που οδηγηθεί απόλυτα στην άνιση κατανομή του πλούτου, στην γήρανση και απαξίωση των εδαφών, και κυρίως στην ουσιαστική εγκατάλειψη των καλλιεργειών.

Μιχαήλ Δ. Αντωνόπουλος
Γεωλόγος – Γεωτεχνικός Περιβάλλοντος M.Sc.

Το άρθρο Διευθύνσεις υδάτων. Άδειες για υπεράντληση υδροφορέων σε ολοένα και μεγαλύτερα βάθη εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Σε δύσκολη κατάσταση εξακολουθούν να βρίσκονται οι κάτοικοι του Βόλου μετά το πρόβλημα που ανέκυψε με τα νεκρά ψάρια στον Παγασητικό κόλπο.

Ωστόσο οι ειδικοί εμφανίζονται εφησυχαστικοί. Ο ΓΓ Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων του Υπ. Περιβάλλοντος Πέτρος Βαρελίδης μίλησε στην ΕΡΤ και αφού εξήγησε πώς ξεκίνησε το πρόβλημα εξέφρασε την εκτίμηση ότι το θέμα οδεύει προς επίλυση.

«Οι εσχατολογικές προβλέψεις πάντα φέρνουν μια εφήμερη δημοσιότητα, αλλά η θέση του κράτους είναι να αντιμετωπίζει ψύχραιμα τα πράγματα. Νομίζω ότι το θέμα οδεύει προς επίλυση» υπογράμμισε.

«Το πρόβλημα ξεκίνησε όταν πλημμύρισε ο κάμπος τον Σεπτέμβριο»

«Καταρχήν να δούμε τι έγινε με τα ψάρια, γιατί είχαμε όλα αυτά τα ψάρια. Έγινε κάτι που νομίζω με τον τρόπο που θα το περιγράψω θα το καταλάβουν όλοι. Πλημμύρισε ο κάμπος τον Σεπτέμβριο. Όταν πλημμύρισε ήρθαν ψάρια στον κάμπο από τον Πηνειό και από την τεχνητή Κάρλα που είχε επαναδημιουργηθεί πριν από 10 -15 χρόνια. Τα ψάρια αυτά παρέμειναν σε μία μεγάλη περιοχή, μία υπέρ – Κάρλα, σε σχέση με την παλιά Κάρλα, για πάρα πολλούς μήνες, 10-11 μήνες.

Κατά συνέπεια εκεί αναπαρήχθησαν σε ένα περιβάλλον ευτροφισμού, δηλαδή που είχε πολύ τροφή και δεν είχε και εχθρούς γιατί δεν είχε διαμορφωθεί ένα οικοσύστημα σε ισορροπία. Αποτέλεσμα αυτού ήταν ότι πολλαπλασιάστηκαν σε πολύ μεγάλους ρυθμούς. Ταυτόχρονα συνεχιζόταν η αποστράγγιση της περιοχής και η εξάτμιση φυσικά.

«Τα ψάρια ήταν πολλά»

«Όταν λοιπόν έπεσε η στάθμη του νερού, τα ψάρια ήταν πάρα πολλά για το διαθέσιμο νερό και συνεπακόλουθα το διαθέσιμο οξυγόνο και άρα τα ψάρια άρχισαν να πεθαίνουν μαζικά. Επίσης, όταν η αποστραγγιστική τάφρος έπεσε κάτω από την επιφάνεια του νερού στον κάμπο, ξαφνικά απέκτησε ορμή το νερό και όλα αυτά τα ψάρια άρχισαν να παρασύρονται νεκρά ή ζωντανά προς τον Παγασητικό.

Όποια ήταν ζωντανά μόλις έφταναν στο θαλασσινό νερό πέθαιναν. Γιατί βέβαια δεν είναι ψάρια του θαλασσινού νερού. Αυτή είναι η περιγραφή του φαινομένου. Τώρα ο κάμπος έχει πρακτικά αποστραγγιστεί. Δεν είναι πλημμυρισμένος πλέον ο κάμπος. Και τα ψάρια, όπως ξέρετε έχει τοποθετήσει η περιφέρεια δύο δίχτυα στον ποταμό Ξηριά, όπου εκεί καταλήγει αποστραγγιστικά τάφρος προκειμένου να μην τροφοδοτούν τον Παγασητικό με καινούργια νεκρά ψάρια.

«Δεν υπάρχει θέμα μόλυνσης του υδροφόρου ορίζοντα»

Για το αν φοβάται για μεγάλη μόλυνση είπε «οι εσχατολογικές προβλέψεις πάντα φέρνουν μια εφήμερη δημοσιότητα, αλλά η θέση του κράτους είναι να αντιμετωπίζει ψύχραιμα τα πράγματα. Νομίζω ότι το θέμα οδεύει προς επίλυση. Έχει βρεθεί το πού θα πάνε τα ψάρια αυτά, πού θα πάνε τα ψάρια που είναι ανάκατα με σκουπίδια, γιατί παράλληλα έχουν παρασυρθεί και σκουπίδια. Άλλη διαχείριση έχουν τα ψάρια, πάνε σε εγκαταστάσεις που διαχειρίζονται ζωικά κατάλοιπα και νεκρά ζώα. Υπάρχουν τέτοιες εγκαταστάσεις στην περιοχή». Ακόμα ο κ. Βαρελίδης ανέφερε ότι πιστεύει ότι δεν θα υπάρξει θέμα με μόλυνση το υδροφόρου ορίζοντα.

Πηγή: www.newsbeast.gr

Το άρθρο Πώς προέκυψε το πρόβλημα με τα νεκρά ψάρια στον Βόλο – Ειδικός εξηγεί εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Νέα δεδομένα δημιουργούνται με την κλιματική προσαρμογή που απαιτείται για το 2030.  Η αύξηση των τιμών ενέργειας σε συνδυασμό με τα συγκοινωνιακά ζητήματα που υπάρχουν στις σύγχρονες πόλεις επαναπροσδιορίζουν τους στόχους μας στα κλιματικά συμβόλαια και στη σχέση μας με τους δημότες.

Η Καλαμάτα είναι βεβαίως μια από τις γρηγορότερα εξελισσόμενες σύγχρονες πόλεις με έμφαση στους συγκοινωνιακούς κόμβους, το λιμάνι, το αεροδρόμιο, το υδατοδρόμιο, τους αυτοκινητόδρομους και τις υποδομές για οχήματα σταθερής τροχιάς.

Υπάρχει όμως και έντονος προβληματισμός για θέσεις στάθμευσης, ανυπαρξία χώρων, στενοί δρόμοι και σοκάκια, κυκλοφοριακή συμφόρηση και δυσκολία μετακίνησης σε συνδυασμό με υψηλή επικινδυνότητα στο οδικό δίκτυο.  

Μια νέα συγκοινωνιακή μελέτη δύσκολα θα έφερνε οριστικές λύσεις και καθαρά περιβαλλοντικά αποτελέσματα. 

Ο στόχος σήμερα είναι μονόδρομος. Αφήνουμε το αυτοκίνητο και χρησιμοποιούμε μέσα μαζικής μεταφοράς με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και μηδενικούς ρύπους.

Στην κατεύθυνση αυτή προτάθηκε πρόσφατα στο ΔΣ του Δήμου Καλαμάτας η εκπόνηση περιβαλλοντικής προμελέτης προέγκρισης χωροθέτησης ενός τέτοιου μέσου και δραστηριότητας.

Η μελέτη θα περιλαμβάνει τον αρχικό σχεδιασμό στην υφιστάμενη γραμμή του ΟΣΕ από αεροδρόμιο έως υδατοδρόμιο, και σε δεύτερη φάση την επέκταση της γραμμής στον άξονα της Ναυαρίνου μέχρι το ξενοδοχείο Φιλοξένια και προς βορρά μέχρι την κεντρική αγορά, στη θέση του νότιου πάρκινγκ, στην καρδιά δηλαδή της πόλης. Από εκεί πας παντού με αφετηρία τον σταθμό των ΚΤΕΛ. 

Τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν θα είναι σε μέγεθος μικρών λεωφορείων και ηλεκτρικά με επαναφορτιζόμενες μπαταρίες όπως ακριβώς τα σύγχρονα ηλεκτρικά οχήματα. Η παροχή θα είναι από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Ο φορέας διαχείρισης των γραμμών θα είναι το Αστικό ΚΤΕΛ Καλαμάτας στα πρότυπα των γραμμών εκμετάλλευσης των αστικών λεωφορείων σήμερα.  Ενδέχεται να συμμετέχουν και άλλοι φορείς. 

Ήδη η σημερινή διοίκηση κατόπιν συζητήσεων έχει ενδιαφερθεί για μια τέτοια νέα προοπτική, εκφράζοντας το ενδιαφέρον της.

Το ίδιο ανέφερε στο πρόσφατο ΔΣ ο δήμαρχος Καλαμάτας κύριος Βασιλόπουλος κατόπιν της πρότασης που κατατέθηκε από τον ανεξάρτητο δημοτικό σύμβουλο και Γεωτεχνικό περιβάλλοντος κ. Μιχάλη Αντωνόπουλο.

Σε κάθε περίπτωση η λειτουργία μια τέτοιας γραμμής ενός ιδιαίτερα φιλικού μέσου μεταφοράς είναι απόλυτα εφικτή και ιδανική για μια πόλη σαν την Καλαμάτα. 

Θα λύσει πολλαπλά συγκοινωνιακά ζητήματα. Θα τύχει άμεσης εκμετάλλευσης από το αστικό ΚΤΕΛ και αποδοχής από το σύνολο των δημοτών αλλά και των δημοτικών παρατάξεων.

Η χρηματοδότηση είναι δεδομένη απο το ταμείο ανάκαμψης για την επέκταση των γραμμών. Όσο αναφορά τις αρχικές δαπάνες λειτουργίας και αναβάθμισης του υφιστάμενου δικτύου του ΟΣΕ, θα καλυφθούν από τους πόρους της κλιματικά ουδέτερης πόλης και επιχορήγησης του δήμου για την λειτουργία των νέων γραμμών του αστικού ΚΤΕΛ. 

Η μεγαλύτερη συνεπώς πρόκληση για την Καλαμάτα του 2030.

Το άρθρο Η νέα γραμμή τραμ και η κλιματικά ουδέτερη Καλαμάτα εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Καταγγελθείσες το 2018, οι διαρροές πετρελαίου από τα πηγάδια απόχυσης της δημόσιας εταιρείας, Albpetrol, συνεχίζονται ακόμη και μετά την ανακήρυξή του ποταμού σε εθνικό πάρκο. Τον Μάρτιο του 2023, ρεπόρτερ κινηματογράφησε και φωτογράφισε το πετρέλαιο που χύθηκε στην περιοχή Gorish στις όχθες των παραποτάμων ρεμάτων του Αώου. Τη ρύπανση διαπίστωσε και στα τέλη Μαρτίου η Περιφερειακή Διοίκηση Προστατευόμενων Περιοχών που την έχει αναλάβει ως εθνικό πάρκο.

Στην Albpetrol επιβλήθηκε πρόστιμο 500.000 λεκ τον Οκτώβριο του 2022 και έλαβε εντολή να σταματήσει τις απορρίψεις λυμάτων.

Όμως οι διευθυντές της δημόσιας εταιρείας αρνήθηκαν την ευθύνη. 

Τον Απρίλιο του 2017, στο πλαίσιο των προσπαθειών για τη διασφάλιση της προστασίας του ποταμού, περίπου 30 επιστήμονες από τέσσερις ευρωπαϊκές χώρες μελέτησαν τη βιοποικιλότητα της κοιλάδας του Αώου στην Αλβανία για μια εβδομάδα, καταγράφοντας 300 διαφορετικά είδη ζωής, συμπεριλαμβανομένων 41 ειδών που έχουν βρεθεί για πρώτη φορά, καθώς και ένα νέο είδος ψαριού και ένα υδρόβιο έντομο που ήταν προηγουμένως άγνωστο στην επιστημονική κοινότητα.

Ακριβώς λόγω αυτού του πλούτου και μετά από μια μακρά διεθνή εκστρατεία, με την απόφαση του Μαρτίου 2023, το Εθνικό Συμβούλιο της Επικράτειας ανακήρυξε τον Αώο (Vjosa, στα αλβανικά) «Εθνικό Πάρκο». Όμως η προστασία στα χαρτιά δεν είναι αρκετή και οι επακόλουθες πετρελαιοκηλίδες στην κοίτη του ποταμού βλάπτουν ολόκληρο τον βιότοπο.

Πηγή: www.himara.gr

Το άρθρο Η ρύπανση του τελευταίου άγριου ποταμού της Ευρώπης έπειτα από διαρροή πετρελαίου στη Χειμάρρα. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Η Νέμεσις, μεταξύ άλλων, καλεί την κυβέρνηση, να σταματήσει την ολέθρια και ατελέσφορη πολιτική πρακτική των διώξεων αυτών των ζώων, και τα πολιτικά κόμματα, αναγνωρίζοντας άμεσα και υπεύθυνα το πρόβλημα, να παρέμβουν, προκειμένου να ασκηθεί πίεση ώστε να σταματήσει η επ’ ωφελεία των κυνηγετικών λόμπι εξαιρετικά επικίνδυνη για τους άγριους πληθυσμούς 

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στο σχετικό δελτίο τύπου, «η Πανελλήνια Ομοσπονδία ΝΕΜΕΣΙΣ, απέστειλε στις ηγεσίες των ΥΠΕΚΑ, ΥΠΑΑΤ, στις κατά νόμον αρμόδιες υπηρεσίες, στις ηγεσίες των Πολιτικών κομμάτων και στα ΜΜΕ τις πλήρως τεκμηριωμένες και αιτιολογημένες θέσεις της, σχετικά με την αντιμετώπιση του υπερπληθυσμού των υβριδικών αγριογούρουνων, ο οποίος παρατηρείται τα τελευταία χρόνια».

«Η ραγδαία αύξηση αυτών των πληθυσμών που παρατηρείται ξαφνικά από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, δημιουργώντας προβλήματα, επιχειρείται να αποδοθεί ανακριβώς σε δήθεν ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις οικόσιτων χοίρων ελεύθερης βοσκής με Ελληνικούς αγριόχοιρους, προκειμένου να συσκοτιστούν οι αιτίες της εμφάνισης του φαινομένου, το οποίο δεν αποτελεί ελληνικό προνόμιο, αλλά διεθνές καινοφανές φαινόμενο, το οποίο μαστίζει πολλές Ευρωπαϊκές χώρες όπως την Ιταλία (εκεί εκτατικές εκτροφές χοίρων υπάρχουν μόνο στην Σαρδηνία) και την Γερμανία, όπου δεν υπάρχουν εκτατικές εκτροφές οικόσιτων χοίρων, αλλά και τον Καναδά, τις ΗΠΑ, (εκεί τα υβρίδια είναι υβρίδια Αμερικανικών φυλών οικόσιτων χοίρων με άγριους χοίρους, που για την αντοχή τους στο κρύο εκτράφηκαν αρχικά σε open door Καναδικές εκτροφές και σήμερα οι πληθυσμοί τους έχουν φθάσει μέχρι το Τεξας) κλπ.

Η πραγματικότητα είναι ότι ο μαζικός αυτός υβριδισμός των αγριοχοίρων στην Ελλάδα οφείλεται είτε σε εγκληματικούς θηραματικούς εμπλουτισμούς με υβρίδια αγριοχοίρων (Πελοπόννησος κλπ), είτε σε προώθηση ημιεκτατικών και εκτατικών εκτροφών υβριδίων αγριόχοιρων οι οποίες κατέρρευσαν και τα ζώα εγκαταλείφθηκαν, είτε σε ατυχήματα όπου ζώα από τέτοιες open door εκτροφές διέφυγαν, ενώ ανάλογες είναι και οι αιτίες της μαζικής καινοφανούς εμφάνισης τέτοιων ζώων οπουδήποτε στον κόσμο παρατηρείται το φαινόμενο αυτό.

Τα μέτρα αντιμετώπισης του προβλήματος της πληθυσμιακής έκρηξης των υβριδικών αυτών ζώων με οριζόντια δίωξη των αγριόχοιρων από συνεργεία που συγκροτούνται από κυνηγούς στην Ελλάδα είναι λανθασμένα, αναποτελεσματικά (η διεθνής εμπειρία είναι ότι οπουδήποτε στον κόσμο λήφθηκαν, το αποτέλεσμα ήταν η διάσπαση των αγελών και η ανεξέλεγκτη χωρική διασπορά και πληθυσμιακή έκρηξη των ζώων), ενώ η συνέχιση τους ειδικά για την χώρα μας, συνιστά ευθεία απειλή για την ύπαρξη και επιβίωση των πληθυσμών του Ευρασιατικού αγριόχοιρου (sus scrofa) στην Ελλάδα.

Η ΝΕΜΕΣΙΣ καλεί την Ελληνική κυβέρνηση, να σταματήσει την ολέθρια και ατελέσφορη πολιτική πρακτική των διώξεων αυτών των ζώων, και τα πολιτικά κόμματα, αναγνωρίζοντας άμεσα και υπεύθυνα το πρόβλημα, να παρέμβουν, προκειμένου να ασκηθεί πίεση ώστε να σταματήσει η επ’ ωφελεία των κυνηγετικών λόμπι εξαιρετικά επικίνδυνη για τους άγριους πληθυσμούς του αγριοχοίρου και την ισορροπία των ενδιαιτημάτων της άγριας ζωής στην χώρα τακτική.

Πηγή : www.lifo.gr

Το άρθρο Γιατί η Ελλάδα γέμισε υβριδικά αγριογούρουνα- Κι όχι, δεν οφείλεται σε ανεξέλεγκτες διασταυρώσεις εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Το άρθρο Σχεδόν το ήμισυ της γεωργικής γης στην Ευρώπη αντιμετωπίζει παράγοντες διάβρωσης εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Με μελλοντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις ολοκληρώνεται η κατασκευή του Ανοιχτού θεάτρου Καλαμάτας προϋπολογισμού 1.270.000 ευρώ, χωρίς το ΦΠΑ αποτελώντας ένα δύσκολο έργο που ξεκίνησε με πολλά προβλήματα μελετητικά που είχε σαν αποτέλεσμα τον επαναπροσδιορισμό του όσον αναφορά τουλάχιστον το ζήτημα της κατασκευής των κερκίδων χωρητικότητας 2.000 θέσεων ατόμων.  

Παρατηρώντας όλη την εξέλιξη του έργου από την ημερομηνία της πρώτης ανάθεσης μέχρι και σήμερα, διαπιστώνουμε ότι και με την νέα εργολαβία εξαιρέθηκε η γεωτεχνική έρευνα – εδαφοτεχνική μελέτη η όποια ρητά προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία για χώρους συνάθροισης κοινού.

Προκύπτει λοιπόν το ερώτημα προς τους αποδέκτες της επιστολής αυτής αν απαιτείται τέτοια μελέτη και γιατί μέχρι σήμερα δεν έχει εκπονηθεί, δεδομένου ότι υπάρχουν ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες στο υπέδαφος, άγνωστες προφανώς σε όσους δεν το έχουν ερευνήσει η δεν επιθυμούν να το πράξουν.

Συγκεκριμένα από τη Μικροζωνική μελέτη μετά τους φονικούς σεισμούς που έγιναν στις 13 Σεπτεμβρίου 1986 στην Καλαμάτα, με μέγεθος 6,2 στην κλίμακα Ρίχτερ,  και τον θάνατο 20 ανθρώπων, ταυτοποιήθηκε ότι η συγκεκριμένη θέση κατασκευής του θεάτρου, είναι σε ζώνη υψηλού σεισμικού κινδύνου λόγω των προσχώσεων του Νέδοντα. Δηλαδή λόγω των φερτών υλικών που υπάρχουν κατά μήκος της κοίτης του και εκατέρωθεν αυτής.  Αναφέρουμε χαρακτηριστικά τις καταρρεύσεις κτιρίων και πολυκατοικιών στην περιοχή Νησάκι Καλαμάτας που υπήρχαν και τα περισσότερα θύματα και καταστροφές που έχουν τις ίδιες εδαφικές παραμέτρους όπως και το υπέδαφος του ανοικτού θεάτρου.

Επίσης η ευρύτερη περιοχή της Καλαμάτας έχει μεγάλη σεισμική επικινδυνότητα και πέραν του ζητήματος των προσχωματικών εδαφών που εμφανίζουν μεγάλη ετερογένεια σε κοίτες χειμάρρων και διαφορικές καθιζήσεις η και ρευστοποιήσεις. Συνεπώς σεισμοί της τάξης των 6 με 7 Ρίχτερ δεν μπορούν να αποκλειστούν τα επόμενα χρόνια.  Τα μεγάλα ενεργά ρήγματα της ρηξιγενούς ζώνης του Νέδοντα διατρέχουν και κάτω από τις προσχώσεις και την εγγύτερη περιοχή αν όχι και τη θέση ανάπτυξης του έργου, όπως ακριβώς αποτυπώνεται και στον γεωλογικό και χάρτη του ΙΓΜΕ.

Να θυμίσουμε και να επισημάνουμε ότι στο Μέγαρο Χορού έγινε αντίστοιχη μελέτη πριν 25 περίπου χρόνια και ας είναι εκτός της κοίτης Νέδοντα και ας έχει μόνο 700 θέσεις, και ας είναι κλειστό θέατρο, με ειδική βεβαίως θεμελίωση και εξυγίανση που έγινε για το σκοπό αυτό.  

Επίσης το ανοιχτό θέατρο, είναι το μοναδικό αδειοδοτημένο έργο μέσα στην κοίτη του χειμάρρου από την οδό Αρτέμιδος μέχρι την οδό Νέδοντος, μετά τους σεισμούς του 1986.

Συνεπώς και σε συνέχεια της αλληλογραφίας που είχαμε προγενέστερα και επειδή άλλαξαν πολλά από τότε, πιστεύουμε ότι οι πολίτες και επισκέπτες τους ανοικτού θεάτρου θα πρέπει να γνωρίζουν ότι, είτε δεν είναι απαραίτητο να διαθέσουμε ένα ποσό που αντιστοιχεί στο 1% του προϋπολογισμού του έργου ή ότι δεν το κάνουμε γιατί θα προκύψουν ανυπέρβλητα προβλήματα και θα καθυστερήσει το έργο ενόψει της προεκλογικής περιόδου.

Σε κάθε περίπτωση είναι υπέρ της ασφαλείας και της φήμης που θα συνοδεύει την κατασκευή η τεκμηριωμένη απάντηση.

Περιττό να αναφέρουμε ότι τα όποια προβλήματα ή αστοχίες μπορεί να εμφανιστούν δεν σχετίζονται τόσο με πλημμυρικά φαινόμενα του χειμάρρου, αλλά αποκλειστικά με τον τύπο των εδαφών και την σεισμικότητα της περιοχής μας.

Ενδεικτικά θα αναφέρουμε ότι η συγκεκριμένη ζώνη βρίσκεται εκτός γεωλογικής καταλληλότητας του ΓΠΣ όπως και όλες υπό πολεοδόμηση περιοχές που βρίσκονται σε ζώνες υδατορεμάτων.  Χαρακτηριστικό παράδειγμα η σημερινή πολεοδομική μελέτη της Μικρής Μαντινείας που εξαιρεί το σύνολο των ιδιοκτησιών από πολεοδόμηση στις διευρυμένες κοίτες μικρών χειμάρρων και τις θεωρεί αμφίβολες η και ακατάλληλες γεωλογικά, σε απόσταση 20 μέτρα εκατέρωθεν. Εδώ δεν ισχύουν όσα ισχύουν στην πολεοδομική μελέτη που αναρτήθηκε πρόσφατα για τη Μικρή Μαντίνεια προκύπτει το ερώτημα. Είναι ότι πιο επίκαιρο έχουμε εγκεκριμένο μελετητικά.

Επίσης, σε ένα απλό έργο του Μορέα στην περιμετρική οδό της πόλης στην περιοχή Φαραί, σε πολύ καλύτερα εδάφη συνεκτικά και ημιβραχώδη εκτελούνται δεκάδες πασαλομπήξεις για να μεταφερθεί και να εκτραπεί ένα μικρό υδατόρεμα σε ένα άλλο.

Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν την σπουδαιότητα του θέματος και επιβάλλεται να υπάρχει ρητή διασφάλιση ότι δεν απαιτείται γεωτεχνική έρευνα και μελέτη, τουλάχιστον από τον κατασκευαστή, τον μελετητή και την τεχνική υπηρεσία του δήμου μας.

Σημείωση: Η εκσκαφή και εξυγίανση που έγινε πρόσφατα δείχνει αργίλους που δεν εμπεριέχονται στην πρώτη εκτίμηση της υπηρεσίας. Δηλαδή δυσμενέστερες συνθήκες θεμελίωσης.

Μιχάλης Αντωνόπουλος

Το άρθρο Περιβαλλοντικά προβλήματα προκύπτουν με την ολοκλήρωση κατασκευής του Ανοιχτού Θεάτρου Καλαμάτας. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Το  Δημοτικό συμβούλιο γνωμοδότησε πρόσφατα θετικά για τις νέες οριογραμμές από την εκτροπή των υδάτων δύο γειτονικών υδατορεμάτων, των Πολιτέικο Ι και ΙΙ, στο μεγαλύτερο τους υδατόρεμα, το  Κερεζένια.  Είναι ένα ιδιαίτερα δαπανηρό έργο, που το πιθανότερο είναι να μην ανταποκριθεί στις κρίσιμες πλημμύρες και να δημιουργήσει πολύ σοβαρά προβλήματα, στην ευρύτερη περιοχή επιρροής του έργου.

Σχεδιάστηκε για να αποσοβήσει πιθανές πλημμύρες, όπως αυτές του 2016. Τότε που το ρέμα Κερεζένια και τα άλλα πιο μικρά υδατορέματα είχαν κατακλύσει σχεδόν όλη την ανατολική Καλαμάτα. Μια αναγνωρισμένη παράκτια ζώνη  επικινδυνότητας που για μέρες ήταν βυθισμένη κάτω από τη στάθμη του νερού και της λάσπης με τα φερτά υλικά. 

Σύμφωνα με στοιχεία που  δόθηκαν πρόσφατα στη δημοσιότητα από σχετική αυτοψία του δημάρχου, εκτελείται με ταχείς ρυθμούς το έργο χωρίς προβλήματα.

Όμως επανειλημμένα έχουμε θέσει σοβαρά ερωτήματα για δύο τουλάχιστον σοβαρότατες ελλείψεις, που έχουν παραμείνει σε εκκρεμότητα και μηδενίζουν την αποτελεσματικότητα  του συνόλου του αντιπλημμυρικού έργου.

Συγκεκριμένα δεν ολοκληρώνεται η εκτέλεση των έργων διευθέτησης της κοίτης ανάντη και σε απόσταση 236 μέτρων, από την θέση 1.110 μέτρα  έως την 1.346 μέτρα, όπως προβλέπεται στην μελέτη που κατατέθηκε στο δήμο. Εγκαταλείπεται δηλαδή τμήμα της υδραυλικής μελέτης σχεδιασμού χωρίς καμία δικαιολογία.

 Δηλαδή η περιοχή εκατέρωθεν του χειμάρρου Κερεζένια που πλημμύρισε και αποζημιώθηκε για πλημμυρικά φαινόμενα, απειλείται πλέον με ακόμα μεγαλύτερες πλημμύρες λόγω της εκτροπής των επιπλέον υδάτων στη λεκάνη απορροής της, σύμφωνα με τη μελέτη σχεδιασμού. Γι’ αυτό και καθορίστηκαν νέες οριογραμμές διευρυμένες σε σχέση με τις αρχικές. Συνεπώς αφού είναι δυσμενέστερη η νέα πραγματικότητα,  πώς και πότε θα προστατευτεί με έργα διευθέτησης στο σύνολο της. Δεν φτάνουν τα χρήματα να υποθέσουμε η δεν θεωρείται η ανθρώπινη ζωή σημαντική στα ορεινά σε σχέση με τα πεδινά.  Αποτελεί αυτό κατάφορη παραβίαση της μελέτης σχεδιασμού και προστασίας. Έχει την έγκριση του ΔΣ του Δήμου η όχι. Ποιες ενέργειες έχουν γίνει και ποιός αναλαμβάνει τις ευθύνες σε περίπτωση νέας καταστροφής.

Επίσης δεύτερο και σημαντικότερο είναι η υδραυλική επάρκεια των διατομών των υφιστάμενων έργων. Γιατί μπορεί η νέα γέφυρα του περιμετρικού οδικού δικτύου να κατασκευάσθηκε με  ικανοποιητική διατομή που επαρκεί, να υποθέσουμε και για τα νερά εκτροπής από τα νέα ρέματα που εισέρχονται στα Κερεζένια, αλλά δεν ισχύει όμως το ίδιο και για την παλιά γέφυρα που έχει το μισό και λιγότερο της διατομής της νέας. Αυτή δηλαδή από την οποία διέρχεται η παλιά οδός Λακωνικής. Έχει πολύ μικρότερη διατομή και λειτουργεί ως φράχτης της ροής των επιπλέον υδάτων πλημμυρικής απορροής.

Άρα δεν διασφαλίζεται η επάρκεια των δεδομένων ασφαλείας της νέας υδραυλικής μελέτης. 

Συνεπώς τι να περιμένουμε από ένα τόσο φιλόδοξο αλλά αδιέξοδο τεχνικό έργο.

Ποια η γνώμη της τεχνικής υπηρεσίας του δήμου μας. Τι άποψη έχει ο αρμόδιος αντιδήμαρχος. Το έχει θέσει το ζήτημα στους  εργολάβους και μελετητές καθώς και στο υπουργείο.

Στην ουσία ένα έργο εκατομμυρίων θα παραμείνει ανενεργό αν δεν διευρυνθεί η διατομή της παλιάς γέφυρας που το άνοιγμα της είναι σχεδόν το 1/3 της νέας που κατασκευάστηκε δίπλα της.

Ο δήμος Καλαμάτας θα  αναλάβει την ευθύνη της ασφαλούς λειτουργίας η θα πρέπει να πάρουμε συμπληρωματική απόφαση που να καλύπτει τα ζητήματα που θέσαμε και δεν έχουν διερευνηθεί.

Σε κάθε περίπτωση το θέμα είναι κατεπείγον και θα πρέπει να το εξετάσει το δημοτικό συμβούλιο για λήψη απόφασης με θέμα την  άρση της εκτροπής των υδάτων αν δεν εξασφαλιστούν οι απαραίτητες διατομές του υδατορέματος Κερεζένια η αν δεν γίνουν τα έργα διευθέτησης στο σύνολο τους όπως προβλέπεται στην μελέτη.

Αφήνουμε βεβαίως εκτός σχεδιασμού τα μικρότερα υδατορέματα, που τα περισσότερα με δυσκολία φθάνουν στην θάλασσα για τα επόμενα έργα της κλιματικής μεταβολής με πρώτο στόχο το έτος 2030.

Μιχάλης Αντωνόπουλος

Γεωλόγος – γεωτεχνικός περιβάλλοντος

Το άρθρο Ερωτηματικά για το αντιπλημμυρικό στον περιμετρικό Φαραί Κερεζένια εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Ο RJ Prokopy όρισε την ολοκληρωμένη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών (IPM) ως

«… μια διαδικασία που βασίζεται σε αποφάσεις που περιλαμβάνει συντονισμένη χρήση πολλαπλών τακτικών για τη βελτιστοποίηση του ελέγχου όλων των κατηγοριών παρασίτων (έντομα, παθογόνα, ζιζάνια, σπονδυλωτά) με οικολογικά και οικονομικά ορθό τρόπο». Αυτή η ολιστική προσέγγιση στην αντιμετώπιση των επιβλαβών οργανισμών θα πρέπει να μειώσει τη χρήση φυτοφαρμάκων, να παρέχει εξοικονόμηση χρημάτων για τον αγρότη και προστασία του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας. Ο όρος «ολοκληρωμένη» υπονοεί την ενσωμάτωση των επιπέδων  φυσικού εχθρού/ανταγωνιστή στη λήψη αποφάσεων, και τη χρήση συμβατών, οργανωμένων τακτικών που θα διατηρήσουν αυτούς τους παράγοντες.

Το κίνημα της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών (IPM) εμφανίστηκε σύντομα μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πριν από περίπου 60 χρόνια ξεκίνησε το πρώτο πρόγραμμα στον εποπτευόμενο έλεγχο και στόχος ήταν μια κάμπια που προσβάλει τη μηδική, η Colias eurytheme Boisduval, την οποία επέβλεπε ο KS Hagen που συνέχισε μια διακεκριμένη καριέρα στον βιολογικό έλεγχο.

Όσον αφορά τα περιβαλλοντικά προβλήματα που προκαλούνται από την υπερβολική χρήση των συνθετικών φυτοφαρμάκων εκτιμάται ότι περίπου 2,5 εκατομμύρια τόνοι φυτοφαρμάκων χρησιμοποιούνται σε καλλιέργειες κάθε χρόνο και παγκοσμίως η καταστροφή που προκαλείται από τα φυτοφάρμακα φτάνει τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Οι λόγοι για αυτό είναι δύο:

• οι υψηλής τοξικότητας και μη βιοαποδομήσιμες ουσίες των συνθετικών φυτοφαρμάκων

• τα υπολείμματα στο έδαφος, τους υδάτινους πόρους και τις καλλιέργειες που επηρεάζουν τη δημόσια υγεία.

Έτσι, από τη μία, επείγει να βρεθούν τα νέα εξαιρετικά επιλεκτικά και βιοαποδομήσιμα φυτοφάρμακα για την επίλυση του προβλήματος της μακροπρόθεσμης τοξικότητας στα θηλαστικά και, από την άλλη, πρέπει να μελετηθούν φιλικά προς το περιβάλλον φυτοπροστατευτικά και να αναπτυχθούν τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων διατηρώντας παράλληλα τις αποδόσεις των καλλιεργειών.

Τα φυσικά προϊόντα είναι μια εξαιρετική εναλλακτική των συνθετικών φυτοφαρμάκων ως μέσο μείωσης των αρνητικών επιπτώσεων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Συγκεκριμένα, τα εντομοκτόνα που προέρχονται από αιθέρια έλαια αρωματικών φυτών έχουν πολλά σημαντικά οφέλη. Λόγω της πτητικής φύσης τους, εμφανίζουν πολύ χαμηλότερο επίπεδο περιβαλλοντικού κινδύνου σε σχέση με τα συνθετικά εντομοκτόνα. Οι πληθυσμοί των αρπακτικών, παρασιτοειδών και επικονιαστών εντόμων επηρεάζονται λιγότερο λόγω της ελάχιστης υπολειμματικότητας, καθιστώντας τα φυτοφάρμακα με βάση τα αιθέρια έλαια συμβατά στην ενσωμάτωσή τους σε προγράμματα ολοκληρωμένης διαχείρισης επιβλαβών οργανισμών. Είναι επίσης προφανές ότι η ανθεκτικότητα θα αναπτυχθεί πιο αργά στα φυτοφάρμακα με βάση τα αιθέρια έλαια λόγω των πολύπλοκων μειγμάτων συστατικών που χαρακτηρίζουν πολλά από αυτά τα έλαια.

Τέλος, στις αναπτυσσόμενες χώρες όπου υπάρχουν ενδημικά φυτά που αποτελούν πηγή αιθερίων ελαίων είναι πιο πιθανό τα φυσικά φυτοφάρμακα να έχουν τελικά τον μεγαλύτερο αντίκτυπό τους στην ολοκληρωμένη διαχείριση επιβλαβών οργανισμών. Αναμένεται ότι αυτά τα φυτοφάρμακα θα βρουν τη μεγαλύτερη εμπορική τους εφαρμογή στην αστική καταπολέμηση παρασίτων, τη δημόσια υγεία, τη κτηνιατρική υγεία, στον έλεγχο της ανθρώπινης υγείας και την προστασία των αποθηκευμένων εμπορευμάτων. Στη γεωργία, αυτά τα φυτοφάρμακα θα είναι πιο χρήσιμα στις προστατευόμενες καλλιέργειες (π.χ. θερμοκηπιακές καλλιέργειες), στις υψηλής αξίας καλλιέργειες σε σειρά και εντός των συστημάτων βιολογικής παραγωγής τροφίμων όπου υπάρχουν λίγα εναλλακτικά φυτοφάρμακα.

Γράφει η συντακτική ομάδα του ppellados.gr

Το άρθρο Ολοκληρωμένη Διαχείριση – Εναλλακτική Προσέγγιση εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.

Ας δούμε τους πανέμορφους παραδοσιακούς ελαιώνες της νότιας Μεσσηνίας και της Απουλίας στην Ιταλία. Ας συγκρίνουμε στη συνέχεια τους ελαιώνες υπερπυκνής φύτευσης της Ισπανίας και της Πορτογαλίας με τους δικούς μας.
Τα αποτελέσματα θα είναι εντυπωσιακά από κάθε άποψη.
Ένα ουδέτερο αποστειρωμένο περιβάλλον με ελάχιστη έως μηδενική συμμετοχή οργανικής ουσίας στο έδαφος. Μεγάλες νεροφαγές κοινώς η επιστημονικά υψηλή διαβρωσιμότητα με στερεομεταφορά δεκάδων και εκατοντάδων τόνων ανά εκτάριο. Σε αντίθεση ο παραδοσιακός περιβαλλοντικός ελαιώνας με πλούσια χλωρίδα και ελεύθερη διακίνηση της πανίδας, με πράσινα σημεία εντός και πλεόνασμα οργανικού φορτίου στο έδαφος. Καλό αερισμό με διαφοροποίηση από συγκαλλιέργεια πολλές φορές.
Ένα θαύμα της φύσης με υψηλή παραγωγικότητα για τα εκατοντάδες χρόνια..
Βεβαίως οι γρήγορες τεχνικές της μηχανικής καλλιέργειας και συγκομιδής έχουν καλύτερη οικονομική απόδοση.
Το μειονέκτημα όμως είναι ότι έχουν ημερομηνία λήξης.
Και το χειρότερο δημιουργούν ενίοτε σοβαρά προβλήματα.

Ύστερα από όλα αυτά το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα Sustain Olive, θεωρείται κορυφαίο στην εξέλιξη της βιώσιμης ελαιοκαλλιέργειας.
Το σημαντικότερο είναι η εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Νερό, ενέργεια, διατήρηση των πλουσίων εδαφών, εμπλουτισμός και διατήρηση χλωρίδας και πανίδας, και τόσα άλλα.
Το σημαντικότερο όμως όλων είναι το φυσικό περιβάλλον που δημιουργεί και είναι ιδιαίτερα φιλικό και προσβάσιμο στον ίδιο το σύγχρονο άνθρωπο.

Το άρθρο Πώς συνδέονται η αειφορία με τις βέλτιστες πρακτικές κομποστοποίησης. εμφανίστηκε πρώτα στο Περιβαλλοντικό Παρατηρητήριο Ελλάδος.